Ruzie te Loon op Zand-arrest


Onderwerpen ‐ Noodweerexces, extensief noodweerexces
Artikelen ‐ n.v.t.

De feiten

De verdachte wordt door een man in zijn kruis getrapt waardoor hij uit een pure reflex terugslaat. De man loopt hierdoor letsel op. De verdachte werd vervolgd voor mishandeling, maar deed een beroep op noodweer dan wel noodweerexces.

Rechtsvraag

Is er in casu sprake van noodweer dan wel noodweerexces?

Overweging

De rechtbank veroordeelde de verdachte voor mishandeling. Het hof stelde dat er voor de verdachte toen hij terugsloeg, geen vrees bestond voor een herhaalde aanranding van zijn lijf. De verdachte had de man dus niet ter noodzakelijke verdediging geslagen. Het beroep op noodweer, en daarmee het beroep op noodweerexces, werden derhalve door het hof verworpen. De Hoge Raad stelt dat het hof het beroep op noodweerexces niet voldoende gemotiveerd heeft verworpen. Het hof heeft namelijk de mogelijkheid dat het terugslaan het onmiddelijke en rechtstreekse gevolg van een hevige gemoedsbeweging was, die door het trappen werd veroorzaakt, en waarbij de grenzen van de noodzakelijke verdediging zijn overschreden, opengelaten. De Hoge Raad vernietigt het arrest en verwijst het naar een ander hof.

Rechtsregel

In dit arrest heeft de Hoge Raad bepaald dat het voor een beroep op noodweerexces, niet meer noodzakelijk is dat er sprake was van een noodweersituatie op het moment dat de tegenaanval werd gepleegd. Als de tegenaanval het onmiddelijke en rechtstreekse gevolg van een hevige gemoedsbeweging is, die door de aanval wordt veroorzaakt, is er sprake van extensief noodweerexces.

Andere relevante jurisprudentie

Hof Datum Vindplaats Naam Onderwerp
HR 14/02/1916 NJ 1916, 681 Melk en Water Afwezigheid van alle schuld +
HR 20/02/1933 NJ 1933, 918 Huizer Veearts Ontbreken van materiële wed... +
HR 14/11/2000 NJ 2001, 37 Apothekersstagiaire Verschoonbare dwaling +
HR 15/10/1923 NJ 1923, 1329 Opticien Overmacht als noodtoestand +
HR 18/05/1993 NJ 1993, 691 Blijf van mijn auto Noodweer(exces) +
HR 24/10/1990 NJ 1990, 353 Gezochte confrontatie Noodweer(exces) +
HR 28/03/2006 NJ 2006, 509 De ridderlijke taxichauffeu... Noodweer(exces), culpa in c... +
HR 13/06/1989 NJ 1990, 48 In de steek gelaten vrouw Psychische overmacht +
HR 02/02/1965 NJ 1965, 262 Asbak Noodweer(exces), ogenblikke... +
Rb 06/04/1982 VR 1983, 51 Basketbalspeler Afwezigheid van alle schuld... +
HR 23/10/1984 NJ 1986, 56 Bijlmer noodweer Noodweer(exces) +
HR 28/03/2006 NJ 2006, 509 Niet-betaalde taxirit Noodweer (exces) en culpa i... +
HR 24/12/2009 LJN BL5702 Drugssmokkel onder druk Psychische overmacht +
HR 24/12/2009 LJN BL5702 Drugssmokkel onder druk psychische overmacht +
HR 05/02/2010 LJN BL3176 Hardhandige politieman strafuitsluitingsgronden +
HR 20/02/2007 HR 20 februari ... Onderbouwing verweer Psychische overmacht, motiv... +
HR 16/09/2008 LJN BC7923 Medicinale cannabis Overmacht in de zin van noo... +
HR 24/09/2013 NJ 2014, 277 Noodweer in de tram Beroep op noodweer +
HR 01/03/1983 NJ 1983, 468 Meta Hofman Noodweer +
HR 11/06/2002 NJ 2002, 467 Noodweer in de bus Noodweer +
HR 13/06/2006 NJ 2006, 343 Koevoet Noodweerexces +
HR 16/11/2004 NJ 2007, 467 Vleesmes noodweer +
HR 08/04/2008 NJ 2008, 312 Zware vaas (Ballenknijper) noodweerexces +