Moorman/Bureau Materiaalstaat-arrest


Onderwerpen ‐ Iustum pretium-leer
Artikelen ‐ n.v.t.

Feiten

Moorman en Bureau Materiaalstaat komen overeen dat Bureau Materiaalstaat 26 advertenties zou plaatsen voor 7 gulden per stuk in een tijdschrift dat uitgegeven wordt door Moorman. In de overeenkomst was een beding opgenomen op grond waarvan Bureau Materiaalstaat bij het achterwege blijven van betaling verplicht was om het resterende totaalbedrag voor alle advertenties in een keer te betalen aan Moorman. Daar kwam nog eens bij dat Bureau Materiaalstaat geen aanspraak meer kon maken op plaatsing van de advertenties. Na plaatsing van 13 advertenties had Bureau Materiaalstaat vijf advertenties niet betaald. Moorman vordert daarom betaling van de overige advertenties en Bureau Materiaalstaat verliest de aanspraak op plaatsing van die advertenties. De kantonrechter had Bureau Materiaalstaat vervolgens veroordeeld tot betaling van 35 gulden voor de vijf geplaatste maar nog niet betaalde advertenties en Moorman voor de overige vorderingen niet-ontvankelijk verklaard. Deze uitspraak werd door de Rechtbank Amsterdam bekrachtigd. De rechtbank achtte het beding in de overeenkomst in strijd met de goede zeden. Het voornaamste argument daarvoor was de wanverhouding tussen de wederzijdse prestaties die zou ontstaan in geval van wanprestatie.

Rechtsvraag

Kan een prijs die voor een contractpartij aanzienlijk objectief nadeel oplevert, een grond te vormen voor een wederkerige overeenkomst aan te tasten?

Overweging

“(…) dat de opvatting der Rechtbank, dat het aan partijen niet vrijstaat om het nadeel, dat die partij treffen zal, welke zich aan wanprestatie mocht schuldig maken, in dier voege te regelen, dat de prestatie, waartoe haar wederpartij zich verbonden heeft, vervalt, doch haar eigen prestatie verschuldigd blijft en zelfs door vervroegde opeisbaarheid verzwaard wordt, in haar algemeenheid noch in de artikelen 1371 en 1373 B.W. noch in enige andere wetsbepaling steun vindt, zodat het middel terecht die opvatting bestrijdt (…).”

Rechtsregel

De rechtbank Amsterdam baseert haar oordeel op de iustum pretium‐leer. Die houdt in dat een wederkerige overeenkomst aantastbaar is wanneer sprake is van onevenwichtige prestaties (en de benadeelde partij zich hierop beroept). De Hoge Raad is het hier niet mee eens en stelt dat deze leer niet meer geldt in Nederland.

Relevante artikelen

n.v.t.

Andere relevante jurisprudentie

Hof Datum Vindplaats Naam Onderwerp
HR 07/03/1969 NJ 1969, 249 Gegaste Uien Gebondenheid aan de overeen... +
HR 10/04/1981 NJ 1981, 532 Hofland/Hennis Aanbod en aanvaarding, adve... +
HR 11/12/1959 NJ 1960, 230 Eelman/Hin Totstandkoming overeenkomst... +
HR 12/09/1989 NJ 1987, 267 Westhoff/Spronsen Ontslagneming, onderzoekspl... +
HR 30/01/1959 NJ 1959, 548 Quint/Te Poel Bronnen van verbintenissen +
HR 27/04/2007 NJ 2007, 262 Bart Smit/Intrahof Matiging boetebeding +
HvJ 04/06/2009 C-243/08 TvC/Pannon Oneerlijke bedingen in cons... +
HR 12/06/1979 NJ 1979, 362 Securicor Geen partij bij totstandkom... +
HR 04/02/2000 NJ 2000, 258 Kinheim/Pelders Wijziging overeenkomst +
HR 29/01/1993 NJ 1994, 172 Vermobo/Van Rijswijk Contractuele relatie, onger... +
Hof 22/01/2008 NJF 2008, 79 Otto overeenkomst; onderzoeksplicht +
HR 08/09/2000 NJ 2000, 734 Baby Joost Schadevergoeding/smartengeld +
HR 02/12/2011 NJ 2011/574 Linthorst/Echoput Gelding van algemene voorwa... +
HR 08/02/2013 LJN BY4600 Van de Steeg/Rabobank Onderzoeksplicht en klachtp... +
HR 21/02/2003 NJ 2004, 567 Weever Stous/Stichting Park... verbintenissenrecht, koopov... +
HR 28/03/2008 NJ 2009, 578 Dexia vernietiging door art. 1:89 BW +
HR 15/04/1994 NJ 1995, 614 Schirmeister/De Heus (Oldti... Beantwoording zaak aan over... +
HR 14/06/2002 NJ 2002, 495 Geldnet/Kwantum Aansprakelijkheid bij hulpp... +
HR 14/06/2002 NJ 2003, 112 Bramer/Hofman Algemene voorwaarden, redel... +
HR 09/01/1998 NJ 1998, 272 Brok/Huberts Aansprakelijkheid bij non-c... +
HR 11/01/2002 NJ 2003, 255 Schwartz/Gnjatovic Ontbinding van een overeenk... +
HR 05/02/2010 NJ 2010, 294 Rodewijk/Bouwman Goede trouw bij bezit van e... +
HR 12/12/1997 NJ 1998/208 Stein/Driessen Beroep op exoneratieclausul... +
HR 25/03/2011 RvdW 2011, 419 Ploum/Smeets en Geelen Tank... Termijn klachtplicht bij no... +
HR 04/02/2000 NJ 2000, 562 Mol/Meijer Garanties, ontbinding +
HR 21/06/1991 NJ 1991, 742 Mattel/Borka Beëindiging duurovereenkoms... +
HR 31/01/1997 NJ 1998, 704 De Globe/Groningen Schadevergoeding bij onbevo... +
HR 20/01/2012 NJ 2012, 60 AgfaPhoto Finance/Foto Noort Samenhang tussen overeenkom... +
HR 20/01/2012 NJ 2012, 59 Wierts/Visseren (leistenen ... Tekortkoming in de nakoming... +
HR 10/08/2012 Nj 2012, 486 Pocorni/Defam Verjaring, samenhang overee... +
HR 27/11/1999 NJ 1999, 380 Van der Meer/Beter Wonen Ontbreken van ingebrekestel... +
HR 05/04/2013 NJ 2013, 214 Lundiform/Mexx Uitleg van commerciële over... +
HR 05/01/2001 NJ 2001, 79 Multi-Vastgoed/Nethou (plaz... Tekortkoming: keuze tussen ... +
HR 23/01/1998 NJ 1999, 97 Jans/Fiat Credit Nederland Verbondenheid overeenkomste... +
HR 17/09/2010 RvdW 2010, 1051 Van Mierlo/Onder de Groene ... Opschortingsrecht +
HR 19/02/2010 LJN BK7671 ING Bank/Bera Holding Onbevoegde vertegenwoordigi... +
HR 28/10/2011 LJN BQ9854 Gemeente de Ronde Venen/SNU... Opzegging duurovereenkomsten +
HR 09/12/2011 NJ 2013, 273 Schriftelijkheidsvereiste b... Schriftelijkheidseis van ar... +
HR 20/04/2012 LJN BV5555 Van der Vliet & De Waal/Van... Kwalitatieve rechten & verp... +
HR 20/02/1976 NJ 1976, 486 Pseudo-vogelpest Exoneratiebeding, redelijkh... +
HR 17/01/2014 NJ 2014/236 Mevrouw X/Dakdekkersbedrijf Y Opschortingsrecht +
HR 08/04/1983 NJ 1984, 717 Van der Heijden/Holland Schadevergoeding, immaterie... +
HR 08/02/1985 NJ 1986, 137 Renteneurose Schadevergoeding, predispos... +
HR 10/04/2009 RvdW 2009, 514 Philip Morris/X Schadevergoeding, overlijde... +
HR 11/07/2008 RvdW 2008, 724 Bakkum/Achmea Schadevergoeding, overlijde... +
HR 22/02/2002 NJ 2002, 240 Woudsend/V (Kindertaxi) (Sh... Schadevergoeding, shockschade +
HR 28/05/1999 NJ 1999, 564 Gemeente Losser/De Vries (J... Schadevergoeding, verpleging +
Hof 15/11/2005 JA 2006, 33 Val in woonkamer vanwege op... Onrechtmatige daad +
HR 20/06/2003 NJ 2005, 189 Staat/Harrida Égalité-beginsel, rechtmati... +
HR 25/11/2005 NJ 2007, 141 Skeeler Aansprakelijkheid organisat... +
HR 07/04/2006 NJ 2006, 244 Der Bildtpollen/Miedema Onrechtmatige daad +
HR 10/06/1910 W 9038 Zutphense Juffrouw Onrechtmatige daad +
HR 29/01/1993 NJ 1994, 172 Vermobo/Van Rijswijk Natrekking, ongerechtvaardi... +
HR 14/12/2012 NJ 2013, 236 Embryonaal verkeersslachtoffer schadevergoeding/ proportio... +
HR 12/12/1986 NJ 1987/958 Rockwool/Poly Schadevergoeding derden +
HR 13/01/1995 NJ 1997, 175 De Heel/Korver Onrechtmatige daad +
HR 09/11/1990 NJ 1991, 26 Speeckaert/Gradener Medische aansprakelijkheid +
HR 28/03/1997 NJ 1997, 454 Wisman/Trijber Vertegenwoordiging, vergoed... +
HR 29/05/1998 NJ 1999, 98 Mooijman/Netjes Buitencontractuele aansprak... +
HR 18/12/2009 NJ 2012, 614 London/Delta Lloyd Alternatieve causaliteit, h... +
HR 07/04/2006 RvdW 2006, 377 Betonstaf/Ballast Nedam Toerekenbare tekortkoming i... +
HR 22/06/2007 NJ 2007, 343 Fisser/Tycho Tekortkoming, ontbinding ov... +
HR 27/04/2001 NJ 2002, 213 Oerlemans/Driessen Tekortkoming producten +
HR 21/05/1976 NJ 1977, 73 Oosterhuis/Unigro Tekortkoming, onmogelijkhei... +
HR 24/10/1997 NJ 1998, 69 Spruijt/Tigchelaar Autoverhuur Overmacht, in het verkeer g... +
HR 06/10/2000 NJ 2000, 691 Verzicht/Rowi Verzuim zonder ingebrekeste... +
HR 05/05/1968 NJ 1968, 102 Fokker/Zentveld (Vliegtuigv... Wanprestatie, ondeugelijke ... +
HR 11/03/1977 NJ 1977, 521 Kribbebijter Vertegenwoordiging, ontbind... +