Villa Mundo-arrest


Onderwerpen ‐ Bestuurdersaansprakelijkheid, aansprakelijkheid op grond van onrechtmatige daad
Artikelen ‐ art. 2:9 BW, art. 6:162 BW.

Feiten

B.V. A bemiddelt tussen verkopers en kopers van onroerend goed in Spanje. In februari 2004 heeft het echtpaar X (hierna: X) een huizenbeurs bezocht, waar zij in contact zijn gekomen met B.V. A. B.V. A verstrekte hen informatie over villa Mundo, een woningbouwproject van de firma Y. Vervolgens heeft X met Y overeenstemming bereikt over de koopprijs voor een nog te bouwen huis in dat betreffende project. Daarbij heeft X aanbetalingen op de koopsom gedaan. Vlak daarna verneemt X van Y dat met de bouw van de woning niet kon worden begonnen vanwege protest van buurtbewoners. De overeenkomst werd daarna ontbonden. Y heeft X vervolgens het voorstel gedaan om naar Spanje te komen om een alternatieve locatie/woning uit te zoeken. Op 30 november 2004 heeft X samen met bestuurder B van B.V. A een half afgebouwde villa bezichtigd, die eveneens behoorde tot het project van Y. Tijdens de bezichtiging heeft de bestuurder van B.V. A X medegedeeld dat het huis een goede investering is. Op 22 november 2004 werd echter aan de bestuurder in een gesprek met bewoners van een reeds door Y gebouwde villa verteld, dat er problemen zouden zijn met de bouwvergunningen. Het gerucht ging dat de gemeente een afbraakplicht voor illegaal gebouwde villa’s had afgekondigd. X heeft door de uitlatingen van de bestuurder het huis gekocht en een aanbetaling gedaan. Eind januari 2005 verneemt X dan echter dat de door hen gekochte villa is afgebroken. X vordert in rechte de veroordeling van zowel B.V. A als de bestuurder van B.V. A tot betaling van schadevergoeding. Zij stellen dat B.V. A en de bestuurder van B.V. A onrechtmatig hebben gehandeld door hen niet op de hoogte te stellen van het feit dat de villa’s illegaal gebouwd waren en dat er een risico bestond op sloop. De rechtbank wees de vordering af omdat B.V. A en haar bestuurders A en B niet als makelaar voor X waren opgetreden en om die reden geen informatieplicht hadden jegens X. Het hof heeft het vonnis van de rechtbank vernietigd en geoordeeld dat bestuurder B en B.V. A jegens X hoofdelijk aansprakelijk zijn op grond van onrechtmatige daad.

Alleen bestuurder B is in cassatie gegaan.

Rechtsvraag

Wanneer is er sprake van externe bestuurdersaansprakelijkheid en wanneer is er sprake van aansprakelijkheid op grond van onrechtmatige daad?

Overweging

“(…) In het onderhavige geval is [B] niet aansprakelijk gehouden voor een tekortkoming of onrechtmatig handelen van [de Makelaar]. Blijkens rov. 4.7.2 ­ 4.7.4 heeft het hof immers [B] aansprakelijk geoordeeld op de grond dat hij in strijd heeft gehandeld met een op hem persoonlijk rustende zorgvuldigheidsverplichting jegens kopers, en niet op de grond dat hem als bestuurder het verwijt wordt gemaakt dat door zijn onbehoorlijke taakuitoefening [de Makelaar] in strijd heeft gehandeld met een op haar rustende zorgvuldigheidsverplichting jegens kopers. Voor een dergelijke aansprakelijkheid van een bestuurder – die niet een tekortschietende of onbehoorlijke taakuitoefening als bestuurder betreft, maar berust op een daarvan losstaande zorgvuldigheidsnorm – gelden de gewone regels van onrechtmatige daad. In het bijzonder is dan niet vereist dat de bestuurder een ernstig verwijt van zijn handelen kan worden gemaakt. Dat geldt ook in een geval als het onderhavige, waarin de onrechtmatige gedragingen van de bestuurder in het maatschappelijk verkeer (tevens) als gedragingen van de vennootschap kunnen worden aangemerkt, zodat ook de vennootschap uit eigen hoofde op grond van onrechtmatige daad aansprakelijk gehouden kan worden (…).”

Rechtsregel

In gevallen van externe bestuurdersaansprakelijkheid ex art. 2:9 BW geldt de (strengere) maatstaf van een ernstig verwijt. Is de bestuurder aansprakelijk op grond van een gewone onrechtmatige daad dan zijn de gewone regels van toepassing. Dan is niet vereist dat de bestuurder een ernstig verwijt kan worden gemaakt. Houdt het onzorgvuldig/onbehoorlijk/de tekortschietend handelen of nalaten van de bestuurder verband met zijn taakuitoefening, dan moet er gekeken worden of sprake is van een externe bestuurdersaansprakelijkheid. Houdt het onzorgvuldig/onbehoorlijk/de tekortschietend handelen of nalaten van de bestuurder geen verband met zijn taakuitoefening als bestuurder maar met een daarvan losstaande zorgvuldigheidsnorm, dan gelden de gewone regels van onrechtmatige daad.

Relevante artikelen

Art. 2:9 BW:

1. Elke bestuurder is tegenover de rechtspersoon gehouden tot een behoorlijke vervulling van zijn taak. Tot de taak van de bestuurder behoren alle bestuurstaken die niet bij of krachtens de wet of de statuten aan een of meer andere bestuurders zijn toebedeeld.

2. Elke bestuurder draagt verantwoordelijkheid voor de algemene gang van zaken. Hij is voor het geheel aansprakelijk terzake van onbehoorlijk bestuur, tenzij hem mede gelet op de aan anderen toebedeelde taken geen ernstig verwijt kan worden gemaakt en hij niet nalatig is geweest in het treffen van maatregelen om de gevolgen van onbehoorlijk bestuur af te wenden.

Art. 6:162 BW:

1. Hij die jegens een ander een onrechtmatige daad pleegt, welke hem kan worden toegerekend, is verplicht de schade die de ander dientengevolge lijdt, te vergoeden.

2. Als onrechtmatige daad worden aangemerkt een inbreuk op een recht en een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht of met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt, een en ander behoudens de aanwezigheid van een rechtvaardigingsgrond.

3. Een onrechtmatige daad kan aan de dader worden toegerekend, indien zij te wijten is aan zijn schuld of aan een oorzaak welke krachtens de wet of de in het verkeer geldende opvattingen voor zijn rekening komt.

Andere relevante jurisprudentie

Hof Datum Vindplaats Naam Onderwerp
HR 02/05/2000 NJ 2001, 300 Jansen/Jansen (Verhuizende ... Onrechtmatige daad, ongeluk... +
HR 06/10/1995 NJ 1998, 190 Disloque (Turnster) (Turnon... Onrechtmatige daad, veiligh... +
HR 07/04/2006 NJ 2006, 244 Der Bildtpollen-Miedema (De... Onrechtmatige daad, 'hetgee... +
HR 07/05/2004 NJ 2006, 281 Duwbak Linda Relativiteitsvereiste, onre... +
HR 08/01/1982 NJ 1982, 614 Dorphuis Kamerik Aansprakelijkheid, zorgvuld... +
HR 09/12/1994 NJ 1996, 403 Werink/Hudepohl (Zwiepende ... Onrechtmatige daad, mate va... +
HR 11/11/1983 NJ 1984, 331 Meppelse Ree (Lanting/DLG) Onrechtmatige daad, verwijt... +
HR 17/11/1967 NJ 1968, 42 Pos/Van den Bosch Onrechtmatige daad, aanzett... +
HR 22/11/1974 NJ 1975, 149 Struikelende bakker Onrechtmatige daad, waarsch... +
HR 23/02/2007 NJ 2008, 492 De Groot/Io Vivat (Zeilonge... Onrechtmatige daad, relativ... +
HR 27/05/1988 NJ 1989, 29 Veenbroei Onrechtmatige daad, waarsch... +
HR 11/07/2003 NJ 2005, 103 Van Zuylen/Rabobank Schaijk... Onrechtmatige daad, zorgpli... +
HR 19/01/2007 NJ 2007, 62 Samenloop in het verdelings... Onrechtmatige daad, verdeli... +
HR 08/12/1989 NJ 1990, 778 Lars Rurode Eigen schuld, onrechtmatige... +
HR 05/12/1965 NJ 1966, 163 Kelderluik Onrechtmatige daad, gevaarz... +
HR 22/04/1994 NJ 1994, 624 Taxusstruik Onrechtmatige daad, zorgvul... +
HR 28/05/2004 NJ 2005, 105 Jetblast Onrechtmatige daad, veiligh... +
HR 31/01/1919 NJ 1919, 161 Lindenbaum/Cohen Onrechtmatige daad, onrecht... +
HR 06/09/1996 NJ 1998, 415 Annema/Staat Waarschuwingsplicht, aanspr... +
HR 12/11/2004 NJ 2005, 138 Sneeuwbal Aansprakelijkheid ouders vo... +
HR 17/01/1958 NJ 1961, 568 Beukers/Dorenbos (Tandarts) Onrechtmatige daad, onbevoe... +
HR 21/12/2001 NJ 2002, 75 Delfland/De Stoeterij Onrechtmatige daad, aanspra... +
HR 31/05/1985 NJ 1986, 690 Boon/Prenger onrechtmatige daad, fout ou... +
Hof 15/11/2005 JA 2006, 33 Val in woonkamer vanwege op... Onrechtmatige daad +
HR 08/09/2000 NJ 2000, 734 Baby Joost Schadevergoeding/smartengeld +
HR 20/06/2003 NJ 2005, 189 Staat/Harrida Égalité-beginsel, rechtmati... +
HR 07/04/2006 NJ 2006, 244 Der Bildtpollen/Miedema Onrechtmatige daad +
HR 10/06/1910 W 9038 Zutphense Juffrouw Onrechtmatige daad +
HR 29/01/1993 NJ 1994, 172 Vermobo/Van Rijswijk Natrekking, ongerechtvaardi... +
HR 20/03/1992 NJ 1993, 547 Diemen/Reptax (Bussluis) Onrechtmatige daad gemeente... +
HR 11/03/2014 NJ 2003, 718, Witmarsumer Merke onrechtmatige daad, sport e... +
HR 25/09/1981 NJ 1982, 315 Breda/Nijs Onrechtmatige daad, inbreuk... +
HR 11/12/1987 NJ 1988, 393 Bushalte Ongelukkige samenloop van o... +
HR 14/08/1950 NJ 1951, 17 Röntgenstralen Onrechtmatige daad, exonera... +
HR 11/06/2013 NJ 1997, 175 Ziekenhuis de Heel/Korver Gevaarzetting, Kelderluikfa... +
HR 28/03/2003 NJ 2003, 719 Broere/Kegel (Schaatsongeval) onrechtmatige daad, sport e... +
HR 19/10/2001 NJ 2001, 663 PTT Post/Baas onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 10/12/1999 NJ 2000, 211 Fransen/Pasteurziekenhuis onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 04/10/2002 NJ 2004, 175 Laudy/Fairplay; het Broodme... onrechtmatige daad, werkge... +
HR 11/03/2014 NJ 2004, 176 Dusarduyn/ Du Puy onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 01/07/1993 NJ 1993, 687 Power/Ardross onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 30/03/2007 NJ 2008, 64 Pesti/Noord Hollandsche onrechtmatige daad, opzet e... +
HR 10/12/1999 NJ 2000, 211 Van Riemstdijk/Autop onrechtmatige daad, werkge... +
HR 11/11/2005 NJ 2008, 460 Bayar/Wijnen onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 07/12/2007 NJ 2007, 643 Tahmasebi/Shell onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 10/12/1999 NJ 2000, 211 Tarioui/Vendrig onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 13/07/2007 NJ 2008, 464 Van Veghel / Hendriks Bouwb... onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 03/04/1992 NJ 1992, 411 Van Waning/Van der Vliet Bestuurdersaansprakelijkhei... +
HR 25/09/1981 NJ 1982, 443 Osby Aansprakelijkheid moederven... +
HR 02/05/1997 NJ 1997, 740 Kip/Rabobank Winterswijk Afgeleide schade bij een aa... +
Rb 19/03/2014 RAV 2014/67 X/Stichting Singelveste All... Onrechtmatige daad +
HR 13/01/1995 NJ 1997, 175 De Heel/Korver Onrechtmatige daad +
HR 30/09/1994 NJ 1996, 196 Staat/Shell Onrechtmatigheid, relativit... +
Hof Ar... 08/11/2011 LJN BU7821, JA ... Val van klimmuur Onrechtmatige daad +
HR 31/01/1997 NJ 1998, 704 De Globe/Groningen Schadevergoeding bij onbevo... +
HR 29/05/1998 NJ 1999, 98 Mooijman/Netjes Buitencontractuele aansprak... +
HR 20/01/2012 NJ 2012, 59 Wierts/Visseren (leistenen ... Tekortkoming in de nakoming... +
HR 17/01/1958 NJ 1961, 568 Tandarts (Beukers/Dorenbos) Onrechtmatige daad, relativ... +
HR 20/06/2008 NJ 2009/21 Willemsen/NOM Bestuurdersaansprakelijkhei... +
Ok 17/01/2007 JOR 2007/42 Stork Beschermingsconstructie bij... +
HR 08/12/2005 JOR 2007, 38 Ontvanger/Roelofsen Bestuurdersaansprakelijkheid +
HR 21/12/2001 JOR 2002/38 SOBI/Hurks II Bestuurdersaansprakelijkhei... +
HR 29/11/2002 NJ 2003, 455 Berghuizer Papierfabriek Bestuurdersaansprakelijkhei... +
HR 16/10/1984 NJ 1985, 375 Sjardin Besluiten van de ava, ontsl... +
HR 10/06/1994 NJ 1994, 766 Romme/Bakker Bewijslast bij toepassing v... +
HR 18/02/2000 NJ 2000, 295 New Holland Belgium/Oosterhof Bestuurdersaansprakelijkheid +
Rb 11/03/1983 NJ 1984, 394 Kuiken Brabant Concernverhoudingen, kennel... +
HR 05/01/1979 NJ 1979, 319 Slijkerman Vertegenwoordiging, misbrui... +
HR 03/01/1975 NJ 1975, 222 Werkende jongeren Ede Wanbeheer, ontslag bestuurd... +
HR 18/04/2003 NJ 2003, 286 RNA/Westfield Beschermingsconstructie bij... +
HR 06/10/1989 NJ 1990, 286 Beklamel Bestuurdersaansprakelijkheid +
HR 08/11/1991 NJ 1992, 174 Nimox Dividenduitkering, failliss... +
HR 02/12/1994 NJ 1995, 288 Poot/ABP Afgeleide schade, omgekeerd... +
HR 06/06/2001 NJ 2001, 454 Panmo Onbehoorlijk bestuur, exter... +
HR 28/03/1997 NJ 1997, 582 Hoekstra bv i.o., bestuurdersaanspra... +
HR 28/06/1996 NJ 1998, 392 Bodam Jachtservice Aansprakelijkheid RvC +
HR 05/09/2014 NJ 2015, 21 Tulip Air Maatstaf externe bestuurder... +
HR 11/09/2009 NJ 2009, 565 Comsys Bestuurdersaansprakelijkhei... +