RNA/Westfield-arrest


Onderwerpen ‐ Beschermingsconstructie bij overname, opzeggen vertrouwen in de RvC.
Artikelen ‐ art. 2:345 BW

Feiten

Rodamco North America NV (RNA) is een beleggingsmaatschappij die belegt in vastgoed in Noord-Amerika. ABP is grootaandeelhouder in deze vennootschap, maar verkoopt opeens een groot deel van de aandelen aan beleggingsmaatschappij Westfield. Nadat Westfield 23,9% van de aandelen in RNA had, wilde zij een beslissende invloed op de samenstelling van het bestuur van RNA uitoefenen. RNA nam vervolgens twee beschermingsmaatregelen: Zij richtte een stichting op die een groot aantal gewone aandelen uitkeerde om zo het aandelenkapitaal van Westfield te verwateren en waaraan zij een optierecht verleende voor verdere aandelen. Ook financierde RNA de onafhankelijke stichting Belangenbehartiging Beleggers RNA (SBBR), een stichting die een groep aandeelhouders vertegenwoordigde die tegen Westfield procedeerde. Westfield stelt vervolgens een enquêteprocedure in. De Ok oordeelde dat er sprake was van wanbeleid bij RNA, vooral bij de oprichting van de beschermende stichting.

Rechtsvraag

Wanneer zijn beschermingsmaatregelen tegen een ongewenste overname gerechtvaardigd?

Overweging

“(…) Voorts moet uitgangspunt zijn dat de vraag of een dergelijke maatregel gerechtvaardigd is, moet worden beantwoord aan de hand van de omstandigheden van het geval. Daarbij zal met name moeten worden afgewogen of het bestuur van de vennootschap die doelwit is van een poging tot overname, in redelijkheid heeft kunnen oordelen dat het nemen van de beschermingsmaatregel noodzakelijk was teneinde in afwachting van de uitkomst van verder overleg met de partij die de zeggenschap poogt over te nemen, en met andere betrokkenen de status quo te handhaven en aldus te voorkomen dat (…) wijzigingen worden gebracht in de samenstelling van het bestuur of in het tot dan toe gevoerde beleid van de onderneming, welke wijzigingen naar het oordeel van het bestuur van de vennootschap niet in het belang zouden zijn van de onderneming of van degenen die bij de onderneming betrokken zijn. Verder dient (…) als uitgangspunt te worden genomen dat het gedurende een onbepaalde tijd handhaven van een beschermingsmaatregel in het algemeen niet gerechtvaardigd zal zijn. Voor de beantwoording van de vraag of het nemen en vooralsnog handhaven van de beschermingsmaatregel gerechtvaardigd is, zal als maatstaf moeten gelden of deze maatregel in de gegeven omstandigheden bij een redelijke afweging van de in het geding zijnde belangen (nog) valt binnen de marges van een adequate en proportionele reactie op het dreigende gevaar van een ongewenste overname (…).”

Rechtsregel

De Hoge Raad heeft een algemeen toetsingskader geformuleerd, de zogeheten RNA-beschikking. Deze bestaat uit drie vereisten: 1.De bescherming moet noodzakelijk zijn om tijdelijk de status quo binnen de vennootschap te bewaren; 2.De (tijds-)ruimte die door de bescherming wordt gecreëerd, moet worden benut voor verder overleg tussen de betrokken partijen; 3.De wijze waarop de bescherming gestalte krijgt, moet adequaat en proportioneel zijn ten opzichte van het (gepercipieerde) dreigende gevaar.

Relevante artikelen

Art. 2:345 BW:

1.Op schriftelijk verzoek van degenen die krachtens de artikelen 346 en 347 daartoe bevoegd zijn, kan de Ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam een of meer personen benoemen tot het instellen van een onderzoek naar het beleid en de gang van zaken van een rechtspersoon, hetzij in de gehele omvang daarvan, hetzij met betrekking tot een gedeelte of een bepaald tijdvak. Onder het beleid en de gang van zaken van een rechtspersoon zijn mede begrepen het beleid en de gang van zaken van een commanditaire vennootschap of een vennootschap onder firma waarvan de rechtspersoon volledig aansprakelijke vennoot is.

2.De advocaat-generaal bij het ressortsparket kan om redenen van openbaar belang een verzoek doen tot het instellen van een onderzoek als bedoeld in het eerste lid. Hij kan ter voorbereiding van een verzoek een of meer deskundige personen belasten met het inwinnen van inlichtingen over het beleid en de gang van zaken van de rechtspersoon. De rechtspersoon is verplicht de gevraagde inlichtingen te verschaffen en desgevraagd ook inzage in zijn boeken en bescheiden te geven aan de deskundigen.

Andere relevante jurisprudentie

Hof Datum Vindplaats Naam Onderwerp
Ok 17/01/2007 JOR 2007/42 Stork Beschermingsconstructie bij... +
HR 31/12/1993 NJ 1994, 436 Van den Berge/Verenigde Boo... Gelijkheidsbeginsel van aan... +
HR 11/07/2003 NJ 2003, 630 Bas-C (Hermsen q.q./De Bont) Storting op aandelen bij ee... +
HR 09/07/2014 NJ 1991, 51 Sluis BV dividenduitkering, enquêtep... +
HR 30/10/1964 NJ 1965, 107 Mante/Internationaal Automo... Wijze van oproepen voor aan... +
HR 02/05/1997 NJ 1997, 740 Kip/Rabobank Winterswijk Afgeleide schade bij een aa... +
HR 14/12/2007 NJ 2008, 105 DSM Gelijkheidsbeginsel van aan... +
HR 27/11/2009 JOR 2010, 43 World Online Misleiding, prospectusaansp... +
HR 20/06/2008 NJ 2009/21 Willemsen/NOM Bestuurdersaansprakelijkhei... +
HR 08/12/2005 JOR 2007, 38 Ontvanger/Roelofsen Bestuurdersaansprakelijkheid +
HR 21/12/2001 JOR 2002/38 SOBI/Hurks II Bestuurdersaansprakelijkhei... +
HR 29/11/2002 NJ 2003, 455 Berghuizer Papierfabriek Bestuurdersaansprakelijkhei... +
HR 16/10/1984 NJ 1985, 375 Sjardin Besluiten van de ava, ontsl... +
HR 03/04/1992 NJ 1992, 411 Van Waning/Van der Vliet Bestuurdersaansprakelijkhei... +
HR 10/06/1994 NJ 1994, 766 Romme/Bakker Bewijslast bij toepassing v... +
HR 18/02/2000 NJ 2000, 295 New Holland Belgium/Oosterhof Bestuurdersaansprakelijkheid +
Rb 11/03/1983 NJ 1984, 394 Kuiken Brabant Concernverhoudingen, kennel... +
HR 05/01/1979 NJ 1979, 319 Slijkerman Vertegenwoordiging, misbrui... +
HR 03/01/1975 NJ 1975, 222 Werkende jongeren Ede Wanbeheer, ontslag bestuurd... +
HR 23/11/2012 NJ 2013, 302 Villa Mundo Bestuurdersaansprakelijkhei... +
HR 10/01/1990 NJ 1990, 466 OGEM Holding Enqueterecht +
Ok 13/03/2003 NJ 2003, 248 Corus Enquêterecht +
HR 08/04/2005 NJ 2006, 443 Laurus Enquêterecht, wanbeleid, be... +
Ok 20/04/1989 NJ 1991, 205 Best Golf & Country BV Geschillenregeling, recht v... +