Opzet mededader -arrest


Onderwerpen ‐ Opzet mededader
Artikelen ‐ Art. 287 Sr.

Feiten
Vier mannen, waaronder verdachte, zijn er samen op uit gegaan om slachtoffer 1 van het leven te beroven. Ze hebben slachtoffer 1 opgewacht bij een snookercentrum waar hij vaak kwam. Toen slachtoffer 1 verscheen bleek hij echter niet alleen te zijn. Bij hem achterop de fiets zat slachtoffer 2. Een van de vier mannen, een broer van de verdachte, heeft op slachtoffer 1 én slachtoffer 2 geschoten, waardoor ze allebei werden getroffen. Er is ook nog met messen gestoken. Hierdoor zijn beide slachtoffers overleden. Verdachte in deze zaak was bij deze levensberovingen aanwezig, maar er is geen bewijs voor het feit dat hij aan de doodslag op slachtoffer 2 actief heeft meegedaan.

De rechtsvraag
Kan een medepleger ook aansprakelijk worden gesteld voor een strafverzwaringsgrond waarop zijn opzet niet was gericht?

Overweging
Naar het oordeel van het hof is voor de bewezenverklaring dat de verdachte zich heeft schuldig gemaakt aan het medeplegen van de levensberovende handeling, niet noodzakelijk dat (bewezen wordt dat) de verdachte de levensberovende handeling daadwerkelijk zelf (mede) voor zijn rekening heeft genomen. Voor een dergelijke bewezenverklaring volstaat dat sprake is geweest van een nauwe en volledige samenwerking tussen de verdachte en zijn mededaders. Het hof heeft geoordeeld dat dit het geval is, op grond van de volgende feiten en omstandigheden: de verdachte en zijn mededaders handelden in gelijke gezindheid volgens een gezamenlijk voorgenomen plan strekkende tot de verwezenlijking van hetzelfde doel, de verdachte was ter plaatse aanwezig toen de slachtoffers om het leven werden gebracht, welke fysieke aanwezigheid getalsmatig een wezenlijke bijdrage moet hebben geleverd aan de eliminatie van de kans van de slachtoffers zich tegen de onderhavige aanslag succesvol te verdedigen dan wel daaraan te ontvluchten."

Rechtsregel
De verdachte was zich enerzijds bewust van de aanmerkelijke kans dat geweld zou worden gepleegd door de ander en anderzijds heeft die verdachte zich niet gedistantieerd van de gedragingen van die ander. Zelfs al zou de verdachte niet in de gelegenheid zijn geweest om de ander tegen te houden, dan is er nog steeds sprake van opzet. De verdachte had zich namelijk al in een eerder stadium kunnen distantiëren, namelijk toen hem duidelijk werd dat de ander gewapend was. Er is in dit geval sprake van opzet op het gepleegde geweld door de mededader.

Andere relevante jurisprudentie

Hof Datum Vindplaats Naam Onderwerp
HR 19/03/2008 NJ 2008, 209 Rijswijkse stoeptegelmoordzaak Medeplegen zonder zelf een ... +
HR 24/10/1978 NJ 1979, 52 Uitzendbureau Cito Begin van uitvoering +
HR 23/02/1954 NJ 1954, 378 IJzerdraad Functioneel daderschap, aan... +
HR 20/06/2006 LJN AV7268 Anja Joos Geweld in vereniging, wezen... +
HR 17/11/1981 NJ 1983, 84 Containerdiefstal medeplegen, lijfelijke aanw... +
HR 23/04/1996 NJ 1996, 513 Pikmeer I Strafrechtelijke immuniteit... +
HR 06/01/1998 NJ 1998, 367 Pikmeer II Strafrechtelijke immuniteit... +
HR 25/01/1994 NJ 1994, 598 Vliegbasis Volkel strafrechtelijk immuniteit ... +
HR 08/05/1979 NJ 1979, 481 Danszaal Soranus Medeplichtigheid, voorwaard... +
HR 17/03/1998 NJ 1998, 515 Gecontroleerde aflevering Deelneming aan voltooid of ... +
HR 29/10/1934 NJ 1934, 1673 Wormerveerse brandstichting Daderschap, uitvoeringshand... +
HR 21/10/2003 NJ 2006, 328 Drijfmestarrest Strafbaarheid rechtspersoon +
HR 22/11/2011 LJN BR2355 Twee moorddadige zusjes medeplegen tot moord +
HR 18/12/2012 LJN BX5140 Medeplegen met rechtspersoon Medeplegen en toerekenen va... +
Hof Le... 23/03/2009 LJN BH 7380 Drogen van hennep Medeplegen +
HR 27/05/2014 ECLI:NL:HR:2014... Fictieve 10-jarige strafbare voorbereiding zed... +
HR 24/05/2011 NJ 2011, 481 Medeplegen eigenaar growshop Medeplegen +
HR 03/06/2008 NJ 2008, 344 Samenwerkende broers Medeplegen +
Rb Lim... 02/09/2013 ECLI:NL:RBLIM:2... Strafbare meerijder? Medeplegen +
HR 08/05/2001 NJ 2001, 480 Bacchus Voorwaardelijk opzet en med... +
HR 19/10/1993 NJ 1994, 50 Sportkantine Medeplegen bij diefstal +
HR 17/12/2013 RvdW 2014, 144 Nijmeegse scooter Medeplegen +
HR 01/06/2004 NJ 2005, 252 Black-out Opzet en schuld +
HR 06/02/1951 NJ 1951, 475 Inrijden op agent voorwaardelijk opzet/ poging +
HR 22/04/2008 NJ 2008, 375 Sport- en spelsituatie opzet in sport- en spelsitu... +
HR 18/03/2014 ECLI:NL:HR:2014... Harde duw Voorwaardelijk opzet +