Staat/Shell-arrest


Onderwerpen ‐ Onrechtmatigheid, relativiteitsvereiste
Artikelen ‐ 6:163 BW

Feiten

Gedurende de jaren vijftig gaf Shell met regelmaat fabrieksafval voor storting af aan transportbedrijf Dako. In dit afval bevonden zich zogenaamde drins, die schadelijk voor de gezondheid zijn. Dit afval werd gestort in gronden buiten de Hollandsche Ijsel, dit laatste wist Shell. Het gebied was voorzien van overheidstoezicht. Na massale vissterfte werden de stortingen gestaakt. Op het terrein werd later een wijk gebouwd. En tiental jaren later werd bodemverontreiniging vastgesteld en moest de wijk worden afgebroken. De bodem moest hierop gesaneerd worden. De staat vordert de saneringskosten, die 1,1 miljoen bedragen.

Rechtsvraag

Is er sprake van aansprakelijkheid voor bodemverontreiniging?

Overweging

Vraag is hierbij of er jegens de Staat onrechtmatig gehandeld is. Strekte de zorgvuldigheidsnorm tot bescherming van het saneringsbelang van de Staat? Shell betoogt hierbij dat er een andere norm dient te gelden voor de persoon die zijn afval aan een ander meegeeft ter storting. De Staat stelt dat Shell de schadelijkheid van het afval kenbaar had moeten maken aan Dako. De Hoge Raad stelt dat schending van een belang wat destijds niet kenbaar was, leidt ertoe dat niet voldaan is aan relativiteit en dat er daardoor geen sprake is van onrechtmatig handelen. Het wordt verworpen dat Shell toentertijd had moeten weten dat het om gevaarlijke afvalstoffen ging en dat zij daardoor onzorgvuldig handelde. Dit moet namelijk niet bepaald worden aan de hand van de huidige kennis, maar aan de hand van de toenmalige kennis. Shell had wel kenbaar gemaakt van de drins in het afval, wat naar de maatstaven toentertijd voldoende was. Bovendien heeft de Staat er zelf voor gekozen om juist op die plek een woonwijk te bouwen, zonder de bodem te controleren op geschiktheid.

Rechtsregel

De schending van een belang wat destijds niet kenbaar was, leidt ertoe dat niet voldaan is aan relativiteit en dat er daardoor geen sprake is van onrechtmatig handelen.

Relevante artikelen

Art. 6:163 BW

Geen verplichting tot schadevergoeding bestaat, wanneer de geschonden norm niet strekt tot bescherming tegen de schade zoals de benadeelde die heeft geleden.

Andere relevante jurisprudentie

Hof Datum Vindplaats Naam Onderwerp
HR 02/05/2000 NJ 2001, 300 Jansen/Jansen (Verhuizende ... Onrechtmatige daad, ongeluk... +
HR 06/10/1995 NJ 1998, 190 Disloque (Turnster) (Turnon... Onrechtmatige daad, veiligh... +
HR 07/04/2006 NJ 2006, 244 Der Bildtpollen-Miedema (De... Onrechtmatige daad, 'hetgee... +
HR 07/05/2004 NJ 2006, 281 Duwbak Linda Relativiteitsvereiste, onre... +
HR 08/01/1982 NJ 1982, 614 Dorphuis Kamerik Aansprakelijkheid, zorgvuld... +
HR 09/12/1994 NJ 1996, 403 Werink/Hudepohl (Zwiepende ... Onrechtmatige daad, mate va... +
HR 11/11/1983 NJ 1984, 331 Meppelse Ree (Lanting/DLG) Onrechtmatige daad, verwijt... +
HR 17/11/1967 NJ 1968, 42 Pos/Van den Bosch Onrechtmatige daad, aanzett... +
HR 22/11/1974 NJ 1975, 149 Struikelende bakker Onrechtmatige daad, waarsch... +
HR 23/02/2007 NJ 2008, 492 De Groot/Io Vivat (Zeilonge... Onrechtmatige daad, relativ... +
HR 27/05/1988 NJ 1989, 29 Veenbroei Onrechtmatige daad, waarsch... +
HR 11/07/2003 NJ 2005, 103 Van Zuylen/Rabobank Schaijk... Onrechtmatige daad, zorgpli... +
HR 19/01/2007 NJ 2007, 62 Samenloop in het verdelings... Onrechtmatige daad, verdeli... +
HR 08/12/1989 NJ 1990, 778 Lars Rurode Eigen schuld, onrechtmatige... +
HR 05/12/1965 NJ 1966, 163 Kelderluik Onrechtmatige daad, gevaarz... +
HR 22/04/1994 NJ 1994, 624 Taxusstruik Onrechtmatige daad, zorgvul... +
HR 28/05/2004 NJ 2005, 105 Jetblast Onrechtmatige daad, veiligh... +
HR 31/01/1919 NJ 1919, 161 Lindenbaum/Cohen Onrechtmatige daad, onrecht... +
HR 06/09/1996 NJ 1998, 415 Annema/Staat Waarschuwingsplicht, aanspr... +
HR 12/11/2004 NJ 2005, 138 Sneeuwbal Aansprakelijkheid ouders vo... +
HR 17/01/1958 NJ 1961, 568 Beukers/Dorenbos (Tandarts) Onrechtmatige daad, onbevoe... +
HR 21/12/2001 NJ 2002, 75 Delfland/De Stoeterij Onrechtmatige daad, aanspra... +
HR 31/05/1985 NJ 1986, 690 Boon/Prenger onrechtmatige daad, fout ou... +
Hof 15/11/2005 JA 2006, 33 Val in woonkamer vanwege op... Onrechtmatige daad +
HR 08/09/2000 NJ 2000, 734 Baby Joost Schadevergoeding/smartengeld +
HR 20/06/2003 NJ 2005, 189 Staat/Harrida Égalité-beginsel, rechtmati... +
HR 07/04/2006 NJ 2006, 244 Der Bildtpollen/Miedema Onrechtmatige daad +
HR 10/06/1910 W 9038 Zutphense Juffrouw Onrechtmatige daad +
HR 29/01/1993 NJ 1994, 172 Vermobo/Van Rijswijk Natrekking, ongerechtvaardi... +
HR 20/03/1992 NJ 1993, 547 Diemen/Reptax (Bussluis) Onrechtmatige daad gemeente... +
HR 11/03/2014 NJ 2003, 718, Witmarsumer Merke onrechtmatige daad, sport e... +
HR 25/09/1981 NJ 1982, 315 Breda/Nijs Onrechtmatige daad, inbreuk... +
HR 11/12/1987 NJ 1988, 393 Bushalte Ongelukkige samenloop van o... +
HR 14/08/1950 NJ 1951, 17 Röntgenstralen Onrechtmatige daad, exonera... +
HR 11/06/2013 NJ 1997, 175 Ziekenhuis de Heel/Korver Gevaarzetting, Kelderluikfa... +
HR 28/03/2003 NJ 2003, 719 Broere/Kegel (Schaatsongeval) onrechtmatige daad, sport e... +
HR 19/10/2001 NJ 2001, 663 PTT Post/Baas onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 10/12/1999 NJ 2000, 211 Fransen/Pasteurziekenhuis onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 04/10/2002 NJ 2004, 175 Laudy/Fairplay; het Broodme... onrechtmatige daad, werkge... +
HR 11/03/2014 NJ 2004, 176 Dusarduyn/ Du Puy onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 01/07/1993 NJ 1993, 687 Power/Ardross onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 30/03/2007 NJ 2008, 64 Pesti/Noord Hollandsche onrechtmatige daad, opzet e... +
HR 10/12/1999 NJ 2000, 211 Van Riemstdijk/Autop onrechtmatige daad, werkge... +
HR 11/11/2005 NJ 2008, 460 Bayar/Wijnen onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 07/12/2007 NJ 2007, 643 Tahmasebi/Shell onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 10/12/1999 NJ 2000, 211 Tarioui/Vendrig onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 13/07/2007 NJ 2008, 464 Van Veghel / Hendriks Bouwb... onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 03/04/1992 NJ 1992, 411 Van Waning/Van der Vliet Bestuurdersaansprakelijkhei... +
HR 25/09/1981 NJ 1982, 443 Osby Aansprakelijkheid moederven... +
HR 02/05/1997 NJ 1997, 740 Kip/Rabobank Winterswijk Afgeleide schade bij een aa... +
Rb 19/03/2014 RAV 2014/67 X/Stichting Singelveste All... Onrechtmatige daad +
HR 13/01/1995 NJ 1997, 175 De Heel/Korver Onrechtmatige daad +
Hof Ar... 08/11/2011 LJN BU7821, JA ... Val van klimmuur Onrechtmatige daad +
HR 23/11/2012 NJ 2013, 302 Villa Mundo Bestuurdersaansprakelijkhei... +
HR 31/01/1997 NJ 1998, 704 De Globe/Groningen Schadevergoeding bij onbevo... +
HR 29/05/1998 NJ 1999, 98 Mooijman/Netjes Buitencontractuele aansprak... +
HR 20/01/2012 NJ 2012, 59 Wierts/Visseren (leistenen ... Tekortkoming in de nakoming... +
HR 17/01/1958 NJ 1961, 568 Tandarts (Beukers/Dorenbos) Onrechtmatige daad, relativ... +