Pensioenfonds DSM/Fox-arrest


Onderwerpen ‐ Uitleg van overeenkomsten
Artikelen ‐ n.v.t.

Feiten

Het pensioenfonds van DSM hanteert een pensioenreglement waarvan de werkgever ten behoeve van haar werknemers onder bepaalde voorwaarden het recht op een pensioenuitkering heeft bedongen. Werknemer Fox aanvaardde dit recht waardoor hij als partij bij de tussen de werkgever en het pensioenfonds gesloten overeenkomst had te gelden. De vraag was vervolgens hoe dit pensioenreglement moest worden uitgelegd in de relatie tussen de werknemer en het pensioenfonds. De werknemer had geen invloed gehad op de bewoordingen van het reglement en de overwegingen die aan die bewoordingen ten grondslag lagen waren voor hem niet kenbaar.

Rechtsvraag

Hoe kunnen overeenkomsten worden uitgelegd?

Overweging

“(…) Enerzijds heeft ook bij toepassing van de Haviltexnorm te gelden dat, indien de inhoud van een overeenkomst in een geschrift is vastgelegd (…) de argumenten voor een uitleg van dat geschrift naar objectieve maatstaven aan gewicht winnen in de mate waarin de daarin belichaamde overeenkomst naar haar aard meer is bestemd de rechtspositie te beïnvloeden van derden die de bedoeling van de contracterende partijen uit dat geschrift en een eventueel daarbij behorende toelichting niet kunnen kennen en het voor de opstellers voorzienbare aantal van die derden groter is, terwijl het geschrift ertoe strekt hun rechtspositie op uniforme wijze te regelen. Anderzijds leidt de CAO-norm niet tot een louter taalkundige uitleg; in het arrest van de Hoge Raad van 31 mei 2002, (…) [Ziekenhuis De Heel; PR], is (…) verduidelijkt dat (…) onder meer acht kan worden geslagen op de elders in de CAO gebruikte formuleringen en op de aannemelijkheid van de rechtsgevolgen waartoe de onderscheiden, op zichzelf mogelijke tekstinterpretaties zouden leiden. In het zojuist aangehaalde arrest is voorts nog beslist dat ook de bewoordingen van de eventueel bij de CAO behorende schriftelijke toelichting bij de uitleg van de CAO moeten worden betrokken. In een latere uitspraak [Buijsman/Motel Akersloot BV; PR] werd geoordeeld dat, indien de bedoeling van de partijen bij de CAO naar objectieve maatstaven volgt uit de CAO-bepalingen en de eventueel daarbij behorende schriftelijke toelichting, en dus voor de individuele werknemers en werkgevers die niet bij de totstandkoming van de overeenkomst betrokken zijn geweest, kenbaar is, ook daaraan bij de uitleg betekenis kan worden toegekend (…).”

Rechtsregel

De Hoge Raad oordeelt dat de Haviltex-norm en de CAO-norm tegenover elkaar staan, maar ze vloeien wel in elkaar over. Het zijn geen twee verschillende normen, maar twee verschillende uitgangspunten. Afhankelijk van het type van overeenkomst en de omstandigheden van het geval is een meer of minder grammaticale uitleg geraden. Zowel bij de Haviltex-norm als bij de CAO-norm moeten de omstandigheden van het geval meespelen bij de precieze uitleg.

Relevante artikelen

n.v.t.

Andere relevante jurisprudentie