Van Waning/Van der Vliet-arrest


Onderwerpen ‐ Bestuurdersaansprakelijkheid bij betalingsonwil
Artikelen ‐ art. 2:9 BW, art. 6:162 BW.

Feiten

Waning, een ex-werknemer van Van der Vliet B.V., stelt een loonvordering in tegen Van der Vliet B.V. De heer Van der Vliet is de enige bestuurder van de vennootschap. De aandelen van Van der Vliet B.V. zijn in handen van Van der Vliet Maritiem B.V. Hiervan is de heer Van der Vliet enig bestuurder en enig aandeelhouder. Van der Vliet B.V. wordt door de kantonrechter veroordeelt tot betaling van de loonvordering aan Waning, maar de vennootschap betaal echter niet. Waning heeft geprobeerd verhaal op de vennootschap uit te oefenen, maar dit was zonder succes. Hij spant vervolgens een kort geding aan tegen de heer Van der Vliet persoonlijk. De weigering van de heer Van der Vliet om ervoor te zorgen dat de vennootschap haar verplichtingen nakomt, levert een onrechtmatige daad op. De rechtbank wijst de vordering toe, maar het hof oordeelt dat Van der Vliet slechts aansprakelijk is indien er sprake is van betalingsonwil van de heer Van der Vliet en niet van betalingsonmacht van de vennootschap.

Rechtsvraag

Kan een bestuurder van een vennootschap persoonlijk aansprakelijk zijn voor betalingsonwil (weigering tot voldoen van een verbintenis) van die vennootschap?

Overweging

“(…) omdat betalingsonmacht niet per definitie betalingsonwil uitsluit. Betalingsonmacht kan zelfs haar oorzaak vinden in betalingsonwil, zoals hier het geval. Het Hof had derhalve moeten onderzoeken of het niet betalen door de vennootschap werd veroorzaakt door onwil bij Van der Vliet als bestuurder. Van degene die volledige zeggenschap heeft over de nalatige vennootschap mag verlangd worden dat hij aannemelijk maakt dat er sprake is van betalingsonmacht. Het arrest lijkt verder ruimte te bieden voor de veronderstelling dat bestuurders, door na te laten om van een dergelijke extra kredietruimte gebruik te maken, onrechtmatig handelen jegens de niet voldane crediteuren (…).”

Rechtsregel

1.Betalingsonmacht van een vennootschap sluit niet uit dat dit voortkomt uit betalingsonwil;

2.Betaling van een schuld ook kan plaatsvinden uit gelden die de vennootschap ter beschikking staan krachtens een bestaande of nog te verkrijgen kredietfaciliteit;

3.Het is niet uitgesloten dat degene die de volledige zeggenschap over de vennootschap heeft (de bestuurder) jegens de betreffende crediteur onrechtmatig handelt door na te laten ervoor te zorgen dat van de mogelijkheid van het benutten van een kredietfaciliteit gebruik wordt gemaakt.

Relevante artikelen

Art. 2:9 BW:

Elke bestuurder is tegenover de rechtspersoon gehouden tot een behoorlijke vervulling van de hem opgedragen taak. Indien het een aangelegenheid betreft die tot de werkkring van twee of meer bestuurders behoort, is ieder van hen voor het geheel aansprakelijk terzake van een tekortkoming, tenzij deze niet aan hem is te wijten en hij niet nalatig is geweest in het treffen van maatregelen om de gevolgen daarvan af te wenden.

Art. 6:162 BW:

1.Hij die jegens een ander een onrechtmatige daad pleegt, welke hem kan worden toegerekend, is verplicht de schade die de ander dientengevolge lijdt, te vergoeden.

2.Als onrechtmatige daad worden aangemerkt een inbreuk op een recht en een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht of met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt, een en ander behoudens de aanwezigheid van een rechtvaardigingsgrond.

3.Een onrechtmatige daad kan aan de dader worden toegerekend, indien zij te wijten is aan zijn schuld of aan een oorzaak welke krachtens de wet of de in het verkeer geldende opvattingen voor zijn rekening komt.

Andere relevante jurisprudentie

Hof Datum Vindplaats Naam Onderwerp
HR 02/05/2000 NJ 2001, 300 Jansen/Jansen (Verhuizende ... Onrechtmatige daad, ongeluk... +
HR 06/10/1995 NJ 1998, 190 Disloque (Turnster) (Turnon... Onrechtmatige daad, veiligh... +
HR 07/04/2006 NJ 2006, 244 Der Bildtpollen-Miedema (De... Onrechtmatige daad, 'hetgee... +
HR 07/05/2004 NJ 2006, 281 Duwbak Linda Relativiteitsvereiste, onre... +
HR 08/01/1982 NJ 1982, 614 Dorphuis Kamerik Aansprakelijkheid, zorgvuld... +
HR 09/12/1994 NJ 1996, 403 Werink/Hudepohl (Zwiepende ... Onrechtmatige daad, mate va... +
HR 11/11/1983 NJ 1984, 331 Meppelse Ree (Lanting/DLG) Onrechtmatige daad, verwijt... +
HR 17/11/1967 NJ 1968, 42 Pos/Van den Bosch Onrechtmatige daad, aanzett... +
HR 22/11/1974 NJ 1975, 149 Struikelende bakker Onrechtmatige daad, waarsch... +
HR 23/02/2007 NJ 2008, 492 De Groot/Io Vivat (Zeilonge... Onrechtmatige daad, relativ... +
HR 27/05/1988 NJ 1989, 29 Veenbroei Onrechtmatige daad, waarsch... +
HR 11/07/2003 NJ 2005, 103 Van Zuylen/Rabobank Schaijk... Onrechtmatige daad, zorgpli... +
HR 19/01/2007 NJ 2007, 62 Samenloop in het verdelings... Onrechtmatige daad, verdeli... +
HR 08/12/1989 NJ 1990, 778 Lars Rurode Eigen schuld, onrechtmatige... +
HR 05/12/1965 NJ 1966, 163 Kelderluik Onrechtmatige daad, gevaarz... +
HR 22/04/1994 NJ 1994, 624 Taxusstruik Onrechtmatige daad, zorgvul... +
HR 28/05/2004 NJ 2005, 105 Jetblast Onrechtmatige daad, veiligh... +
HR 31/01/1919 NJ 1919, 161 Lindenbaum/Cohen Onrechtmatige daad, onrecht... +
HR 06/09/1996 NJ 1998, 415 Annema/Staat Waarschuwingsplicht, aanspr... +
HR 12/11/2004 NJ 2005, 138 Sneeuwbal Aansprakelijkheid ouders vo... +
HR 17/01/1958 NJ 1961, 568 Beukers/Dorenbos (Tandarts) Onrechtmatige daad, onbevoe... +
HR 21/12/2001 NJ 2002, 75 Delfland/De Stoeterij Onrechtmatige daad, aanspra... +
HR 31/05/1985 NJ 1986, 690 Boon/Prenger onrechtmatige daad, fout ou... +
Hof 15/11/2005 JA 2006, 33 Val in woonkamer vanwege op... Onrechtmatige daad +
HR 08/09/2000 NJ 2000, 734 Baby Joost Schadevergoeding/smartengeld +
HR 20/06/2003 NJ 2005, 189 Staat/Harrida Égalité-beginsel, rechtmati... +
HR 07/04/2006 NJ 2006, 244 Der Bildtpollen/Miedema Onrechtmatige daad +
HR 10/06/1910 W 9038 Zutphense Juffrouw Onrechtmatige daad +
HR 29/01/1993 NJ 1994, 172 Vermobo/Van Rijswijk Natrekking, ongerechtvaardi... +
HR 20/03/1992 NJ 1993, 547 Diemen/Reptax (Bussluis) Onrechtmatige daad gemeente... +
HR 11/03/2014 NJ 2003, 718, Witmarsumer Merke onrechtmatige daad, sport e... +
HR 25/09/1981 NJ 1982, 315 Breda/Nijs Onrechtmatige daad, inbreuk... +
HR 11/12/1987 NJ 1988, 393 Bushalte Ongelukkige samenloop van o... +
HR 14/08/1950 NJ 1951, 17 Röntgenstralen Onrechtmatige daad, exonera... +
HR 11/06/2013 NJ 1997, 175 Ziekenhuis de Heel/Korver Gevaarzetting, Kelderluikfa... +
HR 28/03/2003 NJ 2003, 719 Broere/Kegel (Schaatsongeval) onrechtmatige daad, sport e... +
HR 19/10/2001 NJ 2001, 663 PTT Post/Baas onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 10/12/1999 NJ 2000, 211 Fransen/Pasteurziekenhuis onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 04/10/2002 NJ 2004, 175 Laudy/Fairplay; het Broodme... onrechtmatige daad, werkge... +
HR 11/03/2014 NJ 2004, 176 Dusarduyn/ Du Puy onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 01/07/1993 NJ 1993, 687 Power/Ardross onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 30/03/2007 NJ 2008, 64 Pesti/Noord Hollandsche onrechtmatige daad, opzet e... +
HR 10/12/1999 NJ 2000, 211 Van Riemstdijk/Autop onrechtmatige daad, werkge... +
HR 11/11/2005 NJ 2008, 460 Bayar/Wijnen onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 07/12/2007 NJ 2007, 643 Tahmasebi/Shell onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 10/12/1999 NJ 2000, 211 Tarioui/Vendrig onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 13/07/2007 NJ 2008, 464 Van Veghel / Hendriks Bouwb... onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 25/09/1981 NJ 1982, 443 Osby Aansprakelijkheid moederven... +
HR 02/05/1997 NJ 1997, 740 Kip/Rabobank Winterswijk Afgeleide schade bij een aa... +
Rb 19/03/2014 RAV 2014/67 X/Stichting Singelveste All... Onrechtmatige daad +
HR 13/01/1995 NJ 1997, 175 De Heel/Korver Onrechtmatige daad +
HR 30/09/1994 NJ 1996, 196 Staat/Shell Onrechtmatigheid, relativit... +
Hof Ar... 08/11/2011 LJN BU7821, JA ... Val van klimmuur Onrechtmatige daad +
HR 23/11/2012 NJ 2013, 302 Villa Mundo Bestuurdersaansprakelijkhei... +
HR 31/01/1997 NJ 1998, 704 De Globe/Groningen Schadevergoeding bij onbevo... +
HR 29/05/1998 NJ 1999, 98 Mooijman/Netjes Buitencontractuele aansprak... +
HR 20/01/2012 NJ 2012, 59 Wierts/Visseren (leistenen ... Tekortkoming in de nakoming... +
HR 17/01/1958 NJ 1961, 568 Tandarts (Beukers/Dorenbos) Onrechtmatige daad, relativ... +
HR 20/06/2008 NJ 2009/21 Willemsen/NOM Bestuurdersaansprakelijkhei... +
Ok 17/01/2007 JOR 2007/42 Stork Beschermingsconstructie bij... +
HR 08/12/2005 JOR 2007, 38 Ontvanger/Roelofsen Bestuurdersaansprakelijkheid +
HR 21/12/2001 JOR 2002/38 SOBI/Hurks II Bestuurdersaansprakelijkhei... +
HR 29/11/2002 NJ 2003, 455 Berghuizer Papierfabriek Bestuurdersaansprakelijkhei... +
HR 16/10/1984 NJ 1985, 375 Sjardin Besluiten van de ava, ontsl... +
HR 10/06/1994 NJ 1994, 766 Romme/Bakker Bewijslast bij toepassing v... +
HR 18/02/2000 NJ 2000, 295 New Holland Belgium/Oosterhof Bestuurdersaansprakelijkheid +
Rb 11/03/1983 NJ 1984, 394 Kuiken Brabant Concernverhoudingen, kennel... +
HR 05/01/1979 NJ 1979, 319 Slijkerman Vertegenwoordiging, misbrui... +
HR 03/01/1975 NJ 1975, 222 Werkende jongeren Ede Wanbeheer, ontslag bestuurd... +
HR 18/04/2003 NJ 2003, 286 RNA/Westfield Beschermingsconstructie bij... +
HR 10/01/1997 NJ 1997, 360 Staleman/Van de Ven Decharge, Bestuurdersaanspr... +
HR 08/04/2005 NJ 2006, 443 Laurus Enquêterecht, wanbeleid, be... +
HR 02/03/2007 NJ 2007, 240 Nutsbedrijf Westland Interne bestuurdersaansprak... +
HR 06/10/1989 NJ 1990, 286 Beklamel Bestuurdersaansprakelijkheid +
HR 08/11/1991 NJ 1992, 174 Nimox Dividenduitkering, failliss... +
HR 02/12/1994 NJ 1995, 288 Poot/ABP Afgeleide schade, omgekeerd... +
HR 06/06/2001 NJ 2001, 454 Panmo Onbehoorlijk bestuur, exter... +
HR 28/03/1997 NJ 1997, 582 Hoekstra bv i.o., bestuurdersaanspra... +
HR 28/06/1996 NJ 1998, 392 Bodam Jachtservice Aansprakelijkheid RvC +
HR 05/09/2014 NJ 2015, 21 Tulip Air Maatstaf externe bestuurder... +
HR 11/09/2009 NJ 2009, 565 Comsys Bestuurdersaansprakelijkhei... +