Belangenvereniging Indische Buurt-arrest


Onderwerpen ‐ Belanghebbende rechtspersoon, collectief en algemeen belang
Artikelen ‐ Artikel 1:2 lid 3 Awb

De feiten

In augustus 2008 heeft het college van B&W van de gemeente Den Helder een vergunning verleend aan een bedrijf voor een bouwproject in Den Helder. Tegen dat besluit heeft belangenvereniging Indische Buurt bezwaar ingesteld, dat bezwaar is door het college ongegrond verklaard. De rechtbank heeft het beroep dat daartegen ingesteld was door de vereniging gegrond verklaard. Tegen die uitspraak heeft de gemeente hoger beroep ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Rechtsvraag

Behartigt de belangenvereniging, afgaande op de statutaire doelstellingen en feitelijke handelingen, het rechtstreeks bij het besluit betrokken belang in het bijzonder?

Overweging

Een rechtspersoon, zoals een belangenvereniging, kan als belanghebbende worden aangemerkt op grond van artikel 1:2 lid 3 Awb wanneer het belang dat zij in het bijzonder behartigen een algemeen of collectief belang is en dit blijkt uit de statutaire doelstellingen en feitelijke handelingen van de rechtspersoon. Om te beoordelen of de belangenvereniging voldoet aan deze voorwaarden kijkt de Afdeling eerst naar de statuten. In de statuten van de belangenvereniging is bepaald dat het doel is om de belangen van de Indische Buurt en de directe omgeving daarvan in de gemeente Den Helder te behartigen. De wijzen waarop de belangenvereniging dit wil doen zijn ook opgenomen in de statuten, het gaat onder andere om het houden van vergaderingen, deelname aan de politieke en het deelnemen aan wettelijke procedures.

Uit de ligging van de grond waar het bouwproject gerealiseerd zal worden blijkt dat het valt binnen het werkterrein van de belangenvereniging, namelijk in de directe omgeving van de Indische Buurt. De Afdeling vindt het argument van het college van B&W dat de doelstellingen van de belangenvereniging te algemeen zijn niet overtuigend aangezien de handelingen en feitelijke werkzaamheden van de belangenvereniging betrekking hebben op concrete projecten.

De Afdeling voegt daaraan toe dat de belangenvereniging het collectieve belang van de bewoners van de Indische Buurt behartigt en dat dit belang rechtreeks betrokken is bij het bestreden besluit. 50 leden van de belangenvereniging wonen binnen een straal van 100 meter van het bouwproject. Volgens de afdeling “[brengt] …het optreden in rechte in dit geval een bundeling van rechtstreeks bij het bestreden besluit betrokken individuele belangen tot stand […], waarmee effectieve rechtsbescherming gediend kan zijn, in vergelijking met het afzonderlijk optreden van een groot aantal individuele natuurlijke personen die door het bestreden besluit rechtstreeks in hun belangen worden getroffen, heeft de rechtbank terecht overwogen dat de Belangenvereniging zonder meer als belanghebbende in de zin van artikel 1:2 van de Awb kan worden aangemerkt.” (R.o. 2.1.3)

Rechtsregel

Een rechtspersoon kan als belanghebbende worden aangemerkt in de zin van artikel 1:2 lid 3 Awb wanneer het een bundeling van rechtstreeks bij het betrokken besluit betrokken belangen behartigt.

Andere relevante jurisprudentie