Amsterdam/IKON-arrest


Onderwerpen ‐ Normering privaatrechtelijk handelen overheid, Algemene beginselen van behoorlijk bestuur in privaatrechtelijke verhouding
Artikelen ‐ n.v.t.

De feiten

De gemeente Amsterdam heeft verschillende percelen in haar eigendom in erfpacht uitgegeven. Eén van deze percelen wordt in erfpacht aan IKON uitgegeven. De bestemming van de percelen is woningbouw, zonder toestemming van de gemeente heeft IKON kantoorruimtes gebouwd op het perceel. Gedeputeerde Staten van Noord Holland hebben IKON bij beschikking wel toestemming gegeven voor de kantoorruimtes. Hierop stapte de gemeente Amsterdam naar de rechter. De rechtbank stelde de gemeente in het gelijk, in hoger beroep werd IKON in het gelijk gesteld. Nu ligt het geschil voor de Hoge Raad.

Rechtsvraag

Is het gelijkheidsbeginsel geschonden door de gemeente Amsterdam bij het nemen van haar beslissing?

Overweging

De Hoge Raad stelt dat het Hof juist geoordeeld heeft dat de overheid ook bij het uitoefenen van bevoegdheden uit privaatrechtelijke overeenkomsten de algemene beginselen van behoorlijk bestuur (abbb’s) in acht moet nemen. Het gelijkheidsbeginsel is een abbb en moet derhalve in acht genomen worden. Abbb’s hebben geen zwakkere werking in het privaatrecht dan in het bestuursrecht.

De Hoge Raad was het niet eens met het oordeel van het Hof dat het gelijkheidsbeginsel geschonden was. Het Hof kwam tot dat oordeel doordat in het verleden eenzelfde vergunningen als onderwerp van het geding in deze zaak gegeven werden terwijl die van IKON werd gewijzigd. Het Hof miskent, aldus de Hoge Raad, dat het voorheen gevoerde beleid niet relevant meer is aangezien het reeds gewijzigd was toen IKON toestemming tot bestemmingswijziging vroeg.

Ook is, anders dan het Hof oordeelde, in onderhavig geval geen sprake van een rechtens relevante strijd met het gelijkheidsbeginsel op grond van de enkele omstandigheid dat de gemeente in een op zichzelf staand geval zonder voldoende grond ten gunste van een ander dan Ikon een uitzondering heeft gemaakt op haar vaste beleid, ook al zou die uitzondering niet zijn terug te voeren op een vergissing aan de zijde van de gemeente.

De Hoge Raad concludeert dat "in geval een burger een beroep doet op het gelijkheidsbeginsel en dit beroep staaft met een opsomming van gevallen die naar zijn mening aan het zijne gelijk zijn en door het overheidslichaam anders zijn behandeld, het op de weg van het overheidslichaam ligt zich over een en ander uit te laten en een eventuele ongelijke behandeling te verklaren."

Rechtsregel

Algemene beginselen van behoorlijk bestuur hebben dezelfde werking het privaatrecht als in het bestuursrecht.

Andere relevante jurisprudentie