Skeeler-arrest


Onderwerpen ‐ Aansprakelijkheid organisatie, zorgplicht, exoneratie.
Artikelen ‐ art. 6:108 BW

Feiten

Mevrouw Wesselink is voornemens skeeler-les te gaan volgen. De organisator van de lessen, Eurosport 2000 C.V. heeft helmen ter bescherming beschikbaar gesteld, maar deelnemers zijn vrij om deze te dragen. Bescherming is dus niet verplicht. Tijdens de les komt de vrouw te vallen en loopt zodanig ernstig letsel op aan haar hoofd dat zij dientengevolge de volgende dag komt te overlijden. De nabestaanden stellen de organisator ex art. 6:108 BW aansprakelijk. De organisator beroept zich op een exoneratiebeding waarin staat dat deelname geheel voor eigen risico is.

Rechtsvraag

Is er hier sprake van schending van een zorgplicht?

Overweging

Hof:

“(…)Dit brengt mee dat Eurosportief is tekortgeschoten in de op haar rustende zorgvuldigheidsverplichting om de cursisten minst genomen dringend te adviseren een valhelm te dragen…Aangenomen moet worden dat Kuipers een dringend advies een valhelm te dragen zou hebben opgevolgd. Het door haar opgelopen dodelijk letsel moet dan ook worden toegerekend aan het feit dat Eurosportief heeft nagelaten aan haar hiervoor omschreven zorgvuldigheidsverplichting te voldoen (rov. 4.10)… Het overlijden van Kuipers als gevolg van de valpartij was niet zozeer onvoorzienbaar dat dit Eurosportief niet zou kunnen worden toegerekend, mede gezien de aard van de aansprakelijkheid en de ernst van het door haar opgelopen letsel Volgens Eurosportief houdt de vermelding in het inschrijfformulier dat deelname voor eigen rekening en risico geschiedt een contractuele uitsluiting van aansprakelijkheid in. Die uitsluiting is onder de gegeven omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid echter onaanvaardbaar en moet daarom buiten toepassing blijven. Daar komt nog bij dat uit dit eenzijdig door Eurosportief opgestelde beding niet blijkt dat het ook geschreven is voor ernstige schadesoorten als bedoeld in art. 6:108 BW. (…)”

HR:

“(…)Ook deze klacht stuit af op het niet van een onjuiste rechtsopvatting blijk gevende oordeel van het hof dat voor het antwoord op de vraag of Eurosportief, organisator en leider van de skeelercursus, dringend had moeten adviseren een valhelm te dragen, niet beslissend is dat Kuipers, beginnend cursist, zelf bedacht had moeten zijn op het risico van een val op het hoofd. Het verwijt dat het hof ten onrechte de feiten heeft aangevuld is ongegrond. Dat hoofdletsel bij skeeleren minder vaak voorkomt dan ander letsel maar doorgaans veel ernstiger is dan ander letsel, heeft het hof kennelijk en niet onbegrijpelijk afgeleid uit de als productie 9 bij memorie van grieven door Wesselink in het geding gebrachte pagina’s van de website van de Stichting Consument en Veiligheid. Genoemde overweging moet zo worden begrepen dat de onduidelijkheid slechts daarin is gelegen, dat de woorden ‘Deelname is voor eigen rekening en risico.’ de ondertekenaar van het door Eurosportief opgestelde inschrijfformulier voor de beginnerscursus onvoldoende inscherpen dat die tekst er ook toe strekt aansprakelijkheid uit te sluiten voor de meer ernstige tot zeer ernstige vormen van schade die zich bij het skeeleren kunnen voordoen. Aldus opgevat is de bestreden overweging niet onbegrijpelijk en evenmin rechtens onjuist, zodat niet valt in te zien dat het hof die overweging niet mede ten grondslag kon leggen aan zijn oordeel dat het beroep op genoemd beding in de gegeven, door het hof in de tweede alinea van rov. 4.13 opgesomde, omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is. (…)”

Rechtsregel

Organisatoren hebben een hoge mate van zorgplicht. In dit geval had Eurosportief het dragen van een helm verplicht moeten stellen. Het overlijden van de cursist was niet onvoorzienbaar, mede gezien de aard van de aansprakelijkheid en de ernst van het door haar opgelopen hoofdletsel. Een exoneratieclausule is onder deze omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid echter onaanvaardbaar en dient daarom buiten toepassing te blijven.

Relevante artikelen

Art. 6:108 lid 1 BW: Indien iemand ten gevolge van een gebeurtenis waarvoor een ander jegens hem aansprakelijk is overlijdt, is die ander verplicht tot vergoeding van schade door het derven van levensonderhoud.

Andere relevante jurisprudentie

Hof Datum Vindplaats Naam Onderwerp
HR 12/09/1989 NJ 1987, 267 Westhoff/Spronsen Ontslagneming, onderzoekspl... +
HR 07/12/1990 AA 1991, 679-685 Vermoorde Bruid Redelijkheid en billijkheid... +
HR 19/05/1967 NJ 1967, 261 Saladin/HBU Beperkende werking redelijk... +
HR 18/06/2004 NJ 2004, 585 Kuunders/Swinkels Exoneratiebeding, redelijkh... +
HR 27/10/1995 NJ 1996, 254 Den Haan/Box Fashion Opzeggen arbeidsovereenkoms... +
HR 14/06/2002 NJ 2003, 112 Bramer/Hofman Algemene voorwaarden, redel... +
HR 12/01/2007 NJ 2007, 371 Eindhoven/Allianz Derogerende werking van de ... +
HR 31/12/1993 NJ 1995/389 Matatag/De Schelde Exoneratiebeding algemene v... +
HR 12/12/1997 NJ 1998/208 Stein/Driessen Beroep op exoneratieclausul... +
HR 06/10/2000 NJ 2000, 691 Verzicht/Rowi Verzuim zonder ingebrekeste... +
HR 04/02/2000 NJ 2000, 562 Mol/Meijer Garanties, ontbinding +
HR 21/06/1991 NJ 1991, 742 Mattel/Borka Beëindiging duurovereenkoms... +
HR 20/01/2012 NJ 2012, 60 AgfaPhoto Finance/Foto Noort Samenhang tussen overeenkom... +
HR 05/04/2013 NJ 2013, 214 Lundiform/Mexx Uitleg van commerciële over... +
HR 05/01/2001 NJ 2001, 79 Multi-Vastgoed/Nethou (plaz... Tekortkoming: keuze tussen ... +
HR 17/09/2010 RvdW 2010, 1051 Van Mierlo/Onder de Groene ... Opschortingsrecht +
HR 09/12/2011 NJ 2013, 273 Schriftelijkheidsvereiste b... Schriftelijkheidseis van ar... +
HR 20/02/1976 NJ 1976, 486 Pseudo-vogelpest Exoneratiebeding, redelijkh... +
HR 22/06/2012 NJ 2012, 396 ABN AMRO/X Derogerende werking van de ... +
HR 08/04/1983 NJ 1984, 717 Van der Heijden/Holland Schadevergoeding, immaterie... +
HR 08/02/1985 NJ 1986, 137 Renteneurose Schadevergoeding, predispos... +
HR 10/04/2009 RvdW 2009, 514 Philip Morris/X Schadevergoeding, overlijde... +
HR 11/07/2008 RvdW 2008, 724 Bakkum/Achmea Schadevergoeding, overlijde... +
HR 22/02/2002 NJ 2002, 240 Woudsend/V (Kindertaxi) (Sh... Schadevergoeding, shockschade +
HR 28/05/1999 NJ 1999, 564 Gemeente Losser/De Vries (J... Schadevergoeding, verpleging +
Hof 15/11/2005 JA 2006, 33 Val in woonkamer vanwege op... Onrechtmatige daad +
HR 08/09/2000 NJ 2000, 734 Baby Joost Schadevergoeding/smartengeld +
HR 20/06/2003 NJ 2005, 189 Staat/Harrida Égalité-beginsel, rechtmati... +
HR 08/02/2013 LJN BY4600 Van de Steeg/Rabobank Onderzoeksplicht en klachtp... +
HR 07/04/2006 NJ 2006, 244 Der Bildtpollen/Miedema Onrechtmatige daad +
HR 10/06/1910 W 9038 Zutphense Juffrouw Onrechtmatige daad +
HR 29/01/1993 NJ 1994, 172 Vermobo/Van Rijswijk Natrekking, ongerechtvaardi... +
HR 14/12/2012 NJ 2013, 236 Embryonaal verkeersslachtoffer schadevergoeding/ proportio... +
HR 09/01/1998 NJ 1998, 272 Brok/Huberts Aansprakelijkheid bij non-c... +
HR 12/12/1986 NJ 1987/958 Rockwool/Poly Schadevergoeding derden +
HR 13/01/1995 NJ 1997, 175 De Heel/Korver Onrechtmatige daad +
HR 09/11/1990 NJ 1991, 26 Speeckaert/Gradener Medische aansprakelijkheid +
HR 28/03/1997 NJ 1997, 454 Wisman/Trijber Vertegenwoordiging, vergoed... +
HR 31/01/1997 NJ 1998, 704 De Globe/Groningen Schadevergoeding bij onbevo... +
HR 29/05/1998 NJ 1999, 98 Mooijman/Netjes Buitencontractuele aansprak... +
HR 20/01/2012 NJ 2012, 59 Wierts/Visseren (leistenen ... Tekortkoming in de nakoming... +
HR 27/11/1999 NJ 1999, 380 Van der Meer/Beter Wonen Ontbreken van ingebrekestel... +
HR 13/11/1936 NJ 1937, 433 Moorman/Bureau Materiaalstaat Iustum pretium-leer +
HR 17/01/2014 NJ 2014/236 Mevrouw X/Dakdekkersbedrijf Y Opschortingsrecht +
HR 18/12/2009 NJ 2012, 614 London/Delta Lloyd Alternatieve causaliteit, h... +
HR 19/10/1990 NJ 1992, 621 Tennisbal Onrechtmatige daad, sport- ... +
HR 28/06/1991 NJ 1992, 622 Dekker/Van der Heide (Natrap) Onrechtmatige daad, sport- ... +
HR 20/02/2004 NJ 2004, 238 Midgetgolf Aansprakelijkheid, sport- e... +