Wagemakers q.q. / Rabobank Roosendaal-arrest


Onderwerpen ‐ Bepaalbaarheid van een stil verpande en gecedeerde vordering op naam.
Artikelen ‐ art. 3:94 BW, art. 3:239 BW

Feiten

Lagero B.V. gaat failliet en krijgt de heer Wagemakers als curator toegewezen. Lagero heeft al haar vordering stil verpand aan de Rabobank. De pandakte is via een computerlijst aangemaakt (NVB-model). Die computerlijst wordt niet aan de akte gehecht en wordt tevens niet geregistreerd. Vlak voordat Lagero failliet ging, heeft de Rabobank aan een crediteur van Lagero mededeling gedaan van haar pandrecht. De crediteur betaalt vervolgens aan de Rabobank. Curator Wagemakers vordert dit bedrag vervolgens terug van de Rabobank, omdat die betreffende vordering niet aan de Rabobank verpand zou zijn geweest. De Rabobank beroept zich op het feit dat de vordering in de pandakte en computerlijst weliswaar verkeerd is aangeduid (naam en bedrag waren verkeerd), maar dat er wel sprake is van verpanding van de vordering. Wagemakers stelt dat de vordering onvoldoende door de pandakte is bepaald.

Rechtsvraag

In welke mate moet een vordering op naam in een pandakte worden bepaald?

Overweging

“(…) Een onjuiste aanduiding van een vordering op een van een pandgever afkomstige computerlijst als in casu aan de orde staat er niet aan in de weg dat achteraf mag worden vastgesteld om welke vordering het gaat, mits achteraf aan de hand van objectieve gegevens kan worden vastgesteld welke vordering de pandgever met deze aanduiding op het oog moet hebben gehad. […] Indien de vordering op de computerlijst is opgenomen voor een lager bedrag dan verschuldigd is, komt het pandrecht evenwel in beginsel slechts op het deel van de vordering te rusten dat met dit lagere bedrag overeenkomt. (…)”

Rechtsregel

Een vordering dient ten tijde van de levering of verpanding in voldoende mate door de akte te worden bepaald. De vordering hoeft niet in de akte nog nader gespecificeerd te worden. Uit de akte hoeft alleen te blijken om welke vordering het gaat. De uitleg van de akte van cessie dient te geschieden aan de hand van objectieve gegevens.

Relevante artikelen

Art. 3:94 BW:

1. Buiten de in het vorige artikel geregelde gevallen worden tegen een of meer bepaalde personen uit te oefenen rechten geleverd door een daartoe bestemde akte, en mededeling daarvan aan die personen door de vervreemder of verkrijger.

2. De levering van een tegen een bepaalde, doch op de dag waarop de akte wordt opgemaakt onbekende persoon uit te oefenen recht dat op die dag aan de vervreemder toebehoort, werkt terug tot die dag, indien de mededeling met bekwame spoed wordt gedaan, nadat die persoon bekend is geworden.

3. Deze rechten kunnen ook worden geleverd door een daartoe bestemde authentieke of geregistreerde onderhandse akte, zonder mededeling daarvan aan de personen tegen wie die rechten moeten worden uitgeoefend, mits deze rechten op het tijdstip van de levering reeds bestaan of rechtstreeks zullen worden verkregen uit een dan reeds bestaande rechtsverhouding. De levering kan niet worden tegengeworpen aan de personen tegen wie deze rechten moeten worden uitgeoefend dan na mededeling daarvan aan die personen door de vervreemder of de verkrijger. Voor de verkrijger van een recht dat overeenkomstig de eerste zin is geleverd, geldt artikel 88 lid 1 slechts, indien hij te goeder trouw is op het tijdstip van de in tweede zin bedoelde mededeling.

4. De personen tegen wie het recht moet worden uitgeoefend, kunnen verlangen dat hun een door de vervreemder gewaarmerkt uittreksel van de akte en haar titel wordt ter hand gesteld. Bedingen die voor deze personen van geen belang zijn, behoeven daarin niet te worden opgenomen. Is van een titel geen akte opgemaakt, dan moet hun de inhoud, voor zover voor hen van belang, schriftelijk worden medegedeeld.

Art. 3:239 lid 1 BW:

Pandrecht op een tegen een of meer bepaalde personen uit te oefenen recht dat niet aan toonder of order luidt, of op het vruchtgebruik van een zodanig recht kan ook worden gevestigd bij authentieke of geregistreerde onderhandse akte, zonder mededeling daarvan aan die personen, mits dit recht op het tijdstip van de vestiging van het pandrecht reeds bestaat of rechtstreeks zal worden verkregen uit een dan reeds bestaande rechtsverhouding.

Andere relevante jurisprudentie

Hof Datum Vindplaats Naam Onderwerp
HR 25/01/2008 NJ 2008, 66 Ontvanger c.s./Brink Overdracht na faillietverkl... +
HR 26/03/1982 NJ 1982, 615 SOS/ABN (Viskotter Leon) Cessie van een toekomstige ... +
HR 25/03/1988 NJ 1989, 200 Staal Bankiers – Ambags q.q. Overdracht toekomstige vord... +
HR 25/01/1929 NJ 1929, 616 Bierbrouwerij De fiduciaire overeenkomst +
HR 21/03/2014 JOR 2014, 151 Coface Finanz/Intergamma Cessie, inkoopvoorwaarden +
HR 18/11/2005 NJ 2006, 151 BTL Lease B.V./Van Summeren Overdracht en verschaffing ... +
HR 17/01/2003 NJ 2004, 281 Oryx/ Van Eesteren Goederenrechtelijke werking... +
HR 23/09/1994 NJ 1996, 461 Kas Associatie/Drying Art. 3:110 BW +
HR 18/09/1987 NJ 1988, 983 Berg/De Bary Volgorde beperkte rechten +
HR 17/01/1995 NJ 1996, 471 Mulder q.q./CLBN Verrekening in faillissement +
HR 05/02/2010 NJ 2010, 294 Rodewijk/Bouwman Goede trouw bij bezit van e... +
HR 04/12/1994 NJ 1999, 549 Potharst/Serrée Vestiging bij voorbaat, ove... +
HR 19/11/2004 NJ 2006, 215 Bannenberg/ MR. J.C.R. Pola... Rechtsgeldig vestigen pandr... +
HR 20/09/2002 NJ 2004, 182 Mulder q.q./Rabobank Pandrecht, eis van voldoend... +
HR 17/02/2012 NJ 2012, 605 Rabobank/Kézér q.q. Stil pandrecht toekomstige ... +
HR 14/10/1994 NJ 1995, 447 Spaarbank Rivierenland/Gispen Bezwaring vorderingen, spec... +
HR 09/09/2011 NJ 2012, 312 Muller/Hoogheemraadschap Uitstellen van levering, ei... +
HR 14/07/2000 NJ 2001/685 Van de Mosselaar/Lagero Voltooiing levering door cu... +
HR 01/05/1987 NJ 1988, 852 LeasePlan Nederland/IBM Levering longa manu, bezits... +
HR 09/09/2011 RvdW 2011/1065 Muller q.q. / Hoogheemraads... Eigendomsverkrijging door b... +
HR 09/09/2011 NJ 2012, 312 Leune Bouw/Hoogheemraadsch.... Verkrijgende verjaring +
HR 30/01/1987 NJ 1987, 530 WUH/Onex Cessie toekomstige huurvord... +
HR 16/05/2003 NJ 2004, 183 De Liser de Morsain/Rabo Bepaalbaarheid pandakte, ha... +