Groninger HIV-arrest


Onderwerpen ‐ Zware mishandeling, poging tot zware mishandeling, causaliteit.
Artikelen ‐ art. 45 Sr, art. 303 Sr.

Feiten

Het ging in deze zaak om een groep mannen die regelmatig onbeschermde seks hadden met elkaar. Zij organiseerden al enige tijd homoseksuele groepsseksfeesten. De feesten en seksspelletjes kregen al snel een ander karakter. De twee verdachten waren besmet met het hiv-virus en waren hiervan op de hoogte. Een verdachte kwam met het plan om andere mannen doelbewust met hiv te besmetten om op deze manier binnen deze besmette groep mannen onbekommerde seks te kunnen hebben. De deelnemers werden door de daders gedrogeerd en vervolgens geïnjecteerd met hiv-besmet bloed met als doel de slachtoffers te infecteren met hiv.

Rechtsvraag

Bestaat er een causaal verband tussen de inspuiting met hiv-besmet bloed door de verdachten en de ontstane hiv-besmetting bij de aangevers?

Overweging

“(…) Het gaat hier om een uitzonderlijk geval waarin onzeker is of het gedrag van de verdachten (het injecteren met besmet bloed) de hiv-besmetting van de slachtoffers heeft veroorzaakt of dat die besmetting het gevolg is van onbeschermde seks met anderen. Het hof heeft vastgesteld dat in algemene zin de kans op besmetting met hiv door injecties met geïnfecteerd bloed veel groter is dan de kans dat dit via onbeschermde seks gebeurt. Dat levert wel het vermoeden op dat de verdachten de besmetting hebben veroorzaakt. Maar het hof heeft niet vastgesteld dat het hoogst onwaarschijnlijk is dat de hiv-besmetting van ieder van de slachtoffers het gevolg is van onbeschermde seks met een besmet persoon. Dat de kans op hiv-besmetting door seks met derden veel kleiner is dan de kans op besmetting door het injecteren door de verdachten, betekent nog niet dat het hoogst onwaarschijnlijk is.dat de besmetting het gevolg is van onbeschermde seks. Het hof heeft dus nog onvoldoende uitgesloten dat ieder slachtoffer zijn hiv-besmetting ook via onbeschermde seks had kunnen oplopen. Dat moet alsnog worden onderzocht. Daarom wordt de uitspraak van het hof Leeuwarden vernietigd. (…)”

Rechtsregel

De Hoge Raad heeft criteria gegeven die bepalen wanneer een gevolg aan een gedraging van verdachte kan worden toegerekend:

1.De gedraging moet een onmisbare schakel kunnen hebben gevormd in de gebeurtenissen.

2.Het moet aannemelijk zijn dat het gevolg met een aanzienlijke mate van waarschijnlijkheid door de gedraging van verdachte is veroorzaakt. Dit hangt af van de concrete omstandigheden van het geval. Hierbij worden 2 hulpmiddelen gebruikt:

-De gedraging moet naar haar aard geschikt zijn om het gevolg teweeg te brengen.

-Bovendien moet uit ervaringsregels blijken dat de gedraging heeft geleid tot het intreden van het gevolg.

Relevante artikelen

Art. 45 lid 1 Sr: Poging tot misdrijf is strafbaar, wanneer het voornemen van de dader zich door een begin van uitvoering heeft geopenbaard.

Art. 303 Sr:

1. Zware mishandeling gepleegd met voorbedachten rade wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste twaalf jaren of geldboete van de vijfde categorie.

2. Indien het feit de dood ten gevolge heeft, wordt de schuldige gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vijftien jaren of geldboete van de vijfde categorie.

Andere relevante jurisprudentie

Hof Datum Vindplaats Naam Onderwerp
HR 12/09/1978 NJ 1979, 60 Letale longembolie Redelijke toerekening, caus... +
HR 28/11/2006 NJ 2007, 49 Kroeggeweld Causaal verband +
HR 13/06/2007 NJ 2007, 48 Bloedvergiftiging causaliteit, redelijke toer... +
HR 23/12/1980 NJ 1981, 534 Aortaperforatie causaliteit +
HR 07/05/1985 NJ 1985, 821 Haarlemse doodslag Redelijke toerekening, caus... +
HR 26/11/1968 NJ 1970, 144 Etalageruit Causaliteit, redelijke voor... +
HR 25/06/1996 NJ 1997, 563 Niet behandelde longinfectie Causaliteit, redelijke toer... +
HR 14/06/1939 NJ 1940, 34 Eierschedel (pantoffel) Causaliteit +
HR 02/12/1992 NJ 1993, 321 Videodozen Begin van uitvoering +
HR 08/09/1987 NJ 1988, 612 Grenswisselkantoor Begin van uitvoering +
HR 19/12/2006 NJ 2007, 29 Kopje onder (Vrijwillige te... Vrijwillige terugtred bij v... +
HR 25/10/1989 NJ 1989, 456 M.s. Canopus Vrijwillige terugtred, van ... +
HR 19/03/1934 NJ 1934, 450 Eindhovense brandstichting Begin van uitvoering +
Rechtb... 08/12/2010 LJN BO 6581 Poging opiumdelict poging opiumdelict +
HR 03/03/2009 NJ 2009, 236 Doorgesneden remkabel Poging, vrijwillige terugtred +
HR 17/04/2007 NJ 2007, 436 Poging drugsvervoer Poging +
HR 17/11/2009 LJN BJ3566 Poging hennepteelt Poging +
HR 08/04/2008 NJ 2008, 231 Mislukte uitlokking Poging uitlokking +
HR 06/02/1951 NJ 1951, 475 Inrijden op agent voorwaardelijk opzet/ poging +
HR 24/11/1998 NJ 2000, 54 Sporttas Opzet +
HR 20/01/2004 NJ 2004, 214 Bumperkleven Voorwaardelijk opzet +
HR 02/10/2007 NJ 2007, 553 Voorwaardelijk opzet medepl... Voorwaardelijk opzet, medep... +
HR 08/05/2001 NJ 2001, 480 Bacchus Voorwaardelijk opzet en med... +
HR 18/03/2014 ECLI:NL:HR:2014... Harde duw Voorwaardelijk opzet +