Zutphense Juffrouw-arrest


Onderwerpen ‐ Onrechtmatige daad
Artikelen ‐ 1401 BW (oud), 1402 BW (oud), 6:162 BW

Feiten

Juffrouw De Vries woont boven het pakhuis van Nijhuis te Zutphen. Door een strenge vorst springt in de nacht van 4 op 5 januari 1909 een leiding in het pakhuis van Nijhuis. Een voorraad leer die in het pakhuis ligt opgeslagen, wordt daardoor beschadigd. De hoofdkraan van de waterleiding bevindt zich echter in het huis van juffrouw De Vries. Nijhuis verzoekt juffrouw De Vries om de hoofdkraan dicht te draaien om de schade te beperken. Juffrouw De Vries weigert dit te doen, omdat ze van mening is dat Nijhuis de intentie heeft om haar nachtrust te verstoren. Uiteindelijk geeft juffrouw De Vries toe en verleent toegang tot haar huis aan Nijhuis. Door de vertraging is het leer ernstig beschadigd. Nijhuis wil deze schade graag vergoed zien van juffrouw De Vries op grond van onrechtmatige daad.

Rechtsvraag

Levert de gedraging van juffrouw De Vries in casu een onrechtmatige daad op?

Overweging

In eerste instantie wordt de vordering van Nijhuis door de kantonrechter afgewezen. De rechtbank wijst de vordering echter toe, overwegende dat:

‘(…) onrechtmatige daad en onrechtmatige nalatigheid niet zo beperkt moeten worden opgevat dat daaronder alleen zouden vallen zulke daden of nalatigheden, welke inbreuk maken op een anders recht of in strijd zijn met des daders rechtsplicht, maar dat er tevens onder vallen zodanige waarbij de nodige eerbied voor een anders persoon, goederen of arbeid uit het oog wordt verloren (…).’

De Hoge Raad oordeelt echter anders (r.o. 8):

‘(…) O. daaromtrent, dat door zodanige daden en nalatigheden, als de Rechtbank hierbij op het oog heeft, wel in strijd met hetgeen zakelijk en maatschappelijk betaamt, kan zijn gehandeld; dat echter de toepasselijkheid van de artikelen 1401 en 1402 BW (oud) niet daardoor wordt bepaald, maar afhangt van de bevinding of hetzij de daad, hetzij het verzuim of al dan niet in strijd is met des daders rechtsplicht of inbreuk maakt op eens anders recht, (…).’

Rechtsregel

Het wetsartikel sprak expliciet van schendingen van een wettelijke plicht of het maken van een inbreuk op rechten van een ander. Een onbetamelijke gedraging wordt hier niet genoemd en is dus ook niet onrechtmatig. Alleen de schending van een wettelijke plicht of een inbreuk op een recht levert onrechtmatigheid op.

Let erop dat de rechtsregel van dit artikel met de komst van HR Lindenbaum/Cohen (31 januari 1919, NJ 1919, 161) is verlaten.

Relevante artikelen

Art. 1401 BW (oud), art. 1402 BW (oud) art. 6:162 BW.

Andere relevante jurisprudentie

Hof Datum Vindplaats Naam Onderwerp
HR 10/03/1972 NJ 1972, 278 Vermeulen-Lekkerkerker (Vog... Hinder, schadevergoeding, v... +
HR 18/09/1998 NJ 1999, 69 Luykx/Bastiaansen (Bijenspat) Hinder, onrechtmatigheid +
HR 15/02/1991 NJ 1992, 639 Aalschovers Hinder, onrechtmatigheid +
HR 28/04/1995 NJ 1995, 513 Bijenspat I (Smeets/MLTS) Hinder, schadevergoeding +
HR 02/05/2000 NJ 2001, 300 Jansen/Jansen (Verhuizende ... Onrechtmatige daad, ongeluk... +
HR 06/10/1995 NJ 1998, 190 Disloque (Turnster) (Turnon... Onrechtmatige daad, veiligh... +
HR 07/04/2006 NJ 2006, 244 Der Bildtpollen-Miedema (De... Onrechtmatige daad, 'hetgee... +
HR 07/05/2004 NJ 2006, 281 Duwbak Linda Relativiteitsvereiste, onre... +
HR 08/01/1982 NJ 1982, 614 Dorphuis Kamerik Aansprakelijkheid, zorgvuld... +
HR 09/12/1994 NJ 1996, 403 Werink/Hudepohl (Zwiepende ... Onrechtmatige daad, mate va... +
HR 11/11/1983 NJ 1984, 331 Meppelse Ree (Lanting/DLG) Onrechtmatige daad, verwijt... +
HR 17/11/1967 NJ 1968, 42 Pos/Van den Bosch Onrechtmatige daad, aanzett... +
HR 22/11/1974 NJ 1975, 149 Struikelende bakker Onrechtmatige daad, waarsch... +
HR 23/02/2007 NJ 2008, 492 De Groot/Io Vivat (Zeilonge... Onrechtmatige daad, relativ... +
HR 27/05/1988 NJ 1989, 29 Veenbroei Onrechtmatige daad, waarsch... +
HR 11/07/2003 NJ 2005, 103 Van Zuylen/Rabobank Schaijk... Onrechtmatige daad, zorgpli... +
HR 19/01/2007 NJ 2007, 62 Samenloop in het verdelings... Onrechtmatige daad, verdeli... +
HR 08/12/1989 NJ 1990, 778 Lars Rurode Eigen schuld, onrechtmatige... +
HR 05/12/1965 NJ 1966, 163 Kelderluik Onrechtmatige daad, gevaarz... +
HR 22/04/1994 NJ 1994, 624 Taxusstruik Onrechtmatige daad, zorgvul... +
HR 28/05/2004 NJ 2005, 105 Jetblast Onrechtmatige daad, veiligh... +
HR 31/01/1919 NJ 1919, 161 Lindenbaum/Cohen Onrechtmatige daad, onrecht... +
HR 06/09/1996 NJ 1998, 415 Annema/Staat Waarschuwingsplicht, aanspr... +
HR 12/11/2004 NJ 2005, 138 Sneeuwbal Aansprakelijkheid ouders vo... +
HR 17/01/1958 NJ 1961, 568 Beukers/Dorenbos (Tandarts) Onrechtmatige daad, onbevoe... +
HR 21/12/2001 NJ 2002, 75 Delfland/De Stoeterij Onrechtmatige daad, aanspra... +
HR 31/05/1985 NJ 1986, 690 Boon/Prenger onrechtmatige daad, fout ou... +
Hof 15/11/2005 JA 2006, 33 Val in woonkamer vanwege op... Onrechtmatige daad +
HR 08/09/2000 NJ 2000, 734 Baby Joost Schadevergoeding/smartengeld +
HR 20/06/2003 NJ 2005, 189 Staat/Harrida Égalité-beginsel, rechtmati... +
HR 07/04/2006 NJ 2006, 244 Der Bildtpollen/Miedema Onrechtmatige daad +
HR 29/01/1993 NJ 1994, 172 Vermobo/Van Rijswijk Natrekking, ongerechtvaardi... +
HR 20/03/1992 NJ 1993, 547 Diemen/Reptax (Bussluis) Onrechtmatige daad gemeente... +
HR 11/03/2014 NJ 2003, 718, Witmarsumer Merke onrechtmatige daad, sport e... +
HR 25/09/1981 NJ 1982, 315 Breda/Nijs Onrechtmatige daad, inbreuk... +
HR 11/12/1987 NJ 1988, 393 Bushalte Ongelukkige samenloop van o... +
HR 14/08/1950 NJ 1951, 17 Röntgenstralen Onrechtmatige daad, exonera... +
HR 11/06/2013 NJ 1997, 175 Ziekenhuis de Heel/Korver Gevaarzetting, Kelderluikfa... +
HR 28/03/2003 NJ 2003, 719 Broere/Kegel (Schaatsongeval) onrechtmatige daad, sport e... +
HR 19/10/2001 NJ 2001, 663 PTT Post/Baas onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 10/12/1999 NJ 2000, 211 Fransen/Pasteurziekenhuis onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 04/10/2002 NJ 2004, 175 Laudy/Fairplay; het Broodme... onrechtmatige daad, werkge... +
HR 11/03/2014 NJ 2004, 176 Dusarduyn/ Du Puy onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 01/07/1993 NJ 1993, 687 Power/Ardross onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 30/03/2007 NJ 2008, 64 Pesti/Noord Hollandsche onrechtmatige daad, opzet e... +
HR 10/12/1999 NJ 2000, 211 Van Riemstdijk/Autop onrechtmatige daad, werkge... +
HR 11/11/2005 NJ 2008, 460 Bayar/Wijnen onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 07/12/2007 NJ 2007, 643 Tahmasebi/Shell onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 10/12/1999 NJ 2000, 211 Tarioui/Vendrig onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 13/07/2007 NJ 2008, 464 Van Veghel / Hendriks Bouwb... onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 03/04/1992 NJ 1992, 411 Van Waning/Van der Vliet Bestuurdersaansprakelijkhei... +
HR 25/09/1981 NJ 1982, 443 Osby Aansprakelijkheid moederven... +
HR 02/05/1997 NJ 1997, 740 Kip/Rabobank Winterswijk Afgeleide schade bij een aa... +
Rb 19/03/2014 RAV 2014/67 X/Stichting Singelveste All... Onrechtmatige daad +
HR 13/01/1995 NJ 1997, 175 De Heel/Korver Onrechtmatige daad +
HR 30/09/1994 NJ 1996, 196 Staat/Shell Onrechtmatigheid, relativit... +
Hof Ar... 08/11/2011 LJN BU7821, JA ... Val van klimmuur Onrechtmatige daad +
HR 23/11/2012 NJ 2013, 302 Villa Mundo Bestuurdersaansprakelijkhei... +
HR 31/01/1997 NJ 1998, 704 De Globe/Groningen Schadevergoeding bij onbevo... +
HR 29/05/1998 NJ 1999, 98 Mooijman/Netjes Buitencontractuele aansprak... +
HR 20/01/2012 NJ 2012, 59 Wierts/Visseren (leistenen ... Tekortkoming in de nakoming... +
HR 17/01/1958 NJ 1961, 568 Tandarts (Beukers/Dorenbos) Onrechtmatige daad, relativ... +
HR 08/04/1983 NJ 1984, 717 Van der Heijden/Holland Schadevergoeding, immaterie... +
HR 08/02/1985 NJ 1986, 137 Renteneurose Schadevergoeding, predispos... +
HR 10/04/2009 RvdW 2009, 514 Philip Morris/X Schadevergoeding, overlijde... +
HR 11/07/2008 RvdW 2008, 724 Bakkum/Achmea Schadevergoeding, overlijde... +
HR 22/02/2002 NJ 2002, 240 Woudsend/V (Kindertaxi) (Sh... Schadevergoeding, shockschade +
HR 28/05/1999 NJ 1999, 564 Gemeente Losser/De Vries (J... Schadevergoeding, verpleging +
HR 08/02/2013 LJN BY4600 Van de Steeg/Rabobank Onderzoeksplicht en klachtp... +
HR 25/11/2005 NJ 2007, 141 Skeeler Aansprakelijkheid organisat... +
HR 14/12/2012 NJ 2013, 236 Embryonaal verkeersslachtoffer schadevergoeding/ proportio... +
HR 14/06/2002 NJ 2003, 112 Bramer/Hofman Algemene voorwaarden, redel... +
HR 09/01/1998 NJ 1998, 272 Brok/Huberts Aansprakelijkheid bij non-c... +
HR 12/12/1986 NJ 1987/958 Rockwool/Poly Schadevergoeding derden +
HR 09/11/1990 NJ 1991, 26 Speeckaert/Gradener Medische aansprakelijkheid +
HR 28/03/1997 NJ 1997, 454 Wisman/Trijber Vertegenwoordiging, vergoed... +
HR 12/12/1997 NJ 1998/208 Stein/Driessen Beroep op exoneratieclausul... +
HR 21/06/1991 NJ 1991, 742 Mattel/Borka Beëindiging duurovereenkoms... +
HR 20/01/2012 NJ 2012, 60 AgfaPhoto Finance/Foto Noort Samenhang tussen overeenkom... +
HR 27/11/1999 NJ 1999, 380 Van der Meer/Beter Wonen Ontbreken van ingebrekestel... +
HR 05/01/2001 NJ 2001, 79 Multi-Vastgoed/Nethou (plaz... Tekortkoming: keuze tussen ... +
HR 13/11/1936 NJ 1937, 433 Moorman/Bureau Materiaalstaat Iustum pretium-leer +
HR 17/09/2010 RvdW 2010, 1051 Van Mierlo/Onder de Groene ... Opschortingsrecht +
HR 09/12/2011 NJ 2013, 273 Schriftelijkheidsvereiste b... Schriftelijkheidseis van ar... +
HR 20/02/1976 NJ 1976, 486 Pseudo-vogelpest Exoneratiebeding, redelijkh... +
HR 17/01/2014 NJ 2014/236 Mevrouw X/Dakdekkersbedrijf Y Opschortingsrecht +
HR 18/12/2009 NJ 2012, 614 London/Delta Lloyd Alternatieve causaliteit, h... +