Dorpsvereninging Nieuw- en Sint Joostland-arrest


Onderwerpen ‐ Belanghebbende begrip
Artikelen ‐ Artikel 1:2 lid 1 Awb

De feiten

Bij brief van 6 maart 2004 hebben de omwonenden (instellers administratief beroep) de raad van de gemeente Middelburg verzocht om een perceel grond gelegen tussen de Oude Rijksweg en de Van Akenstraat te Nieuw en Sint Joosland te onttrekken aan het openbaar verkeer. Zij hebben daarbij aangevoerd dat zij veel overlast ondervinden van hangjongeren op genoemd perceel.

Genoemd perceel wordt De Leefkuil genoemd, bestaat uit een bestrate zitkuil met toeleidend en rondlopend pad en grenst aan de percelen van de omwonenden. Zij hebben elk een deel van het perceel gekocht met de bedoeling om de Leefkuil af te sluiten. In het koopcontract is een ontbindende voorwaarde opgenomen dat het contract wordt ontbonden indien de raad van de gemeente Middelburg niet besluit tot het onttrekken aan de openbaarheid.

Bij besluit van 21 juni 2004 heeft de raad van de gemeente Middelburg geweigerd om aan het verzoek tot onttrekking aan het openbaar verkeer te voldoen. Het administratieve beroep van de omwonenden tegen dit besluit heeft verweerder in zijn besluit van 21 februari 2005 (het bestreden besluit) gegrond verklaard.

Verweerder stelt zich op het standpunt dat eisers niet-ontvankelijk in hun beroep zijn onder meer omdat zij geen belanghebbenden bij het bestreden besluit zijn als bedoeld in artikel 1:2 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). [eiser 1] en [eisers 2 en 3] zijn niet woonachtig in de nabijheid van de Leefkuil. Wat de Dorpsvereniging betreft is de doelstelling van de vereniging niet eenduidig. Voorzover de vereniging een algemeen belang behartigt, is de doelstelling te algemeen in relatie tot het belang dat thans aan de orde is (verkeersbelang, behoud Leefkuil).

Rechtsvraag

Wie valt er onder het begrip ‘rechtstreeks belanghebbende’ in de zin van art. 1:2 lid 1 Awb?

Overweging

Naar het oordeel van de rechtbank kan niet gezegd worden dat [eiser 1] en [eisers 2 en 3] een persoonlijk belang hebben bij het bestreden besluit. Zij zijn niet in zodanige nabijheid van het voetpad en de Leefkuil woonachtig dat zij op die grond als een belanghebbende omwonende kunnen worden beschouwd. Gesteld noch gebleken is dat eisers [eiser 1] en [eisers 2 en 3] zicht hebben op de Leefkuil. Ter zitting is aangevoerd dat zij gebruik maken van het voetpad bij de Leefkuil. De omstandigheid dat zij regelmatig gebruik maken van het in geding zijnde voetpad is ontoereikend voor het oordeel dat zij zich in voldoende mate van andere voetgangers onderscheiden. De rechtbank is daarom van oordeel dat eisers [eiser 1] en [eisers 2 en 3] geen belanghebbende zijn in de zin van artikel 1:2, eerste lid van de Awb. Hun beroep is dan ook niet-ontvankelijk.

In artikel 3 van de statuten van de Dorpsvereniging Nieuw- en Sint- Joosland wordt het doel van de vereniging omschreven als volgt:
“De vereniging heeft ten doel het behartigen van de belangen van de bij de vereniging aangesloten inwoners van Nieuw- en Sint Joosland”.
Naar het oordeel van de rechtbank kan een rechtspersoon aan zijn statutaire doelstelling alleen “belang” ontlenen wanneer het gaat om een algemeen of collectief belang. Het belang van een organisatie mag niet te algemeen zijn in relatie tot het belang waarvoor het in het concrete geval opkomt. De rechtbank is van oordeel dat de doelstelling van de Dorpsvereniging onvoldoende concreet is en in een te ver verwijderd verband staat met de door het bestreden besluit te dienen belangen als de verkeersveiligheid en de verkeersafwikkeling dat haar belang bij het bestreden besluit rechtstreeks betrokken kan worden geacht als bedoeld in artikel 1:2, derde lid van de Awb. De rechtbank komt tot de conclusie dat ook de Dorpsvereniging niet-ontvankelijk is in haar beroep.

Rechtsregel
Ingevolge artikel 1:2, eerste lid van de Awb wordt onder belanghebbende verstaan: degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken.Het derde lid van artikel 1:2 van de Awb bepaalt dat ten aanzien van rechtspersonen als hun belangen mede worden beschouwd de algemene en collectieve belangen die zij krachtens hun doelstellingen en blijkens hun feitelijke werkzaamheden in het bijzonder behartigen.

“Wiens belang rechtstreeks betrokken is” wordt een zekere begrenzing beoogd. Een willekeurige belangstellende valt daar in ieder geval niet onder. Een louter subjectief gevoel van sterke betrokkenheid bij een bestuursbesluit is, hoe sterk dat gevoel ook is, niet voldoende om te kunnen spreken van een rechtstreeks betrokken belang. Maar ook een persoon van wie misschien nog gezegd kan worden dat hij enig belang heeft, doch zich op dat punt niet onderscheidt van grote aantallen anderen, kan niet beschouwd worden als een persoon met een rechtstreeks betrokken belang. Omwonenden worden in beginsel wel als belanghebbende beschouwd. Het voorgaande is in rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State bevestigd

Relevante artikelen

Art. 1:2 Awb
1. Onder belanghebbende wordt verstaan: degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken.

Andere relevante jurisprudentie