Diemen/Reptax (Bussluis)-arrest


Onderwerpen ‐ Onrechtmatige daad gemeente, wegbeheerder; beveiligingsmaatregelen; eigen schuld; overtreding wegenverkeerswet.
Artikelen ‐ 6:162; 6:101

Onderwerp: Feiten Taxichauffeur had ’s nachts haast en was niet bekend in Diemen. Hij ondervindt schade doordat hij met zijn auto een bussluis inrijdt. Werkgever Reptax stelt de gemeente als wegbeheerder aansprakelijk voor de schade, omdat zij in haar hoedanigheid als wegbeheerder in haar plicht zou hebben verzaakt om te waken voor de veiligheid van het verkeer, doordat zij zelf opzettelijk een verkeersgevaarlijke situatie gecreëerd heeft. Gemeente voert het verweer dat de verkeerssituatie in het algemeen belang was, om een vlotte doorstroming van het openbaar vervoer te bevorderen. De rechtbank heeft de vordering van Reptax afgewezen. Tegen dit vonnis heeft Reptax hoger beroep bij het gerechtshof ingesteld. Het gerechtshof heeft het bestreden vonnis vernietigd en de vordering van Reptax alsnog toegewezen. Het gerechtshof stelt dat het algemeen belang dat de gemeente naar voren brengt, niet ten nadele van de veiligheid van personen en de opzettelijke beschadiging van personenauto’s mag komen. Ook geeft het gerechtshof aan dat het feit dat hoewel de taxichauffeur een inrijdverbodsbord heeft genegeerd, hem geen eigen schuld kan worden toegerekend wat betreft de onderhavige schade. Tegen dit arrest heeft de gemeente Diemen beroep in cassatie ingesteld.

De rechtsvraag Kan de gemeente Diemen in zijn hoedanigheid als wegbeheerder aansprakelijk worden gesteld voor de schade van Reptax, die is veroorzaakt door middel van het plaatsen van een bussluis met maar beperkte beveiligingsmaatregelen (waarschuwingsborden) om de veiligheid van personen te bewaren?

Overweging De vraag of een bepaalde handeling een zodanig gevaar voor eens anders persoon of goed in het leven roept dat zij jegens de ander, die daardoor schade lijdt, onrechtmatig is, moet door de rechter naar de gewone hiervoor geldende rechtsregels worden beoordeeld, ook wanneer die handeling is verricht door een gemeente bij de uitvoering van haar taak ter zake van de openbare wegen waarvoor zij de zorg heeft. Wanneer de gemeente ter fysieke ondersteuning van verkeersmaatregelen een weg zodanig inricht dat deze zonder beveiligingsmaatregelen gevaar oplevert voor personen of zaken, zij door deugdelijke beveiligingsmaatregelen, zoals waarschuwingen, ervoor zorg behoort te dragen dat de veiligheid van personen en zaken voldoende gewaarborgd blijft, waarbij mede in aanmerking wordt genomen dat niet alle verkeersdeelnemers steeds de nodige voorzichtigheid en oplettendheid zullen betrachten. Doorat de gemeente in het onderhavige geval een bussluis heeft gecreëerd is voor verkeersdeelnemers, die zich op dat weggedeelte begeven, een gevaarlijke situatie in het leven geroepen. Ook rechtvaardigt het algemeen belang van een vlotte doorstroming van het openbaar vervoer niet het scheppen van voornoemde gevaarlijke verkeerssituaties. In het onderhavige geval is wel sprake van eigen schuld bij de taxichauffeur, doordat een inrijdverbodsbord is genegeerd. Een overtreding van een verkeersnorm waarbij beschadiging van een voertuig plaatsvindt, die zonder die overtreding niet zou zijn ontstaan, wordt aan de overtreder van die verkeersnorm toegerekend. Ook als zij in het concrete geval is opstaan op een wijze die buiten de lijn der normale verwachting ligt. De Hoge Raad vernietigt het arrest van het gerechtshof.

Rechtsregel De gemeente in zijn hoedanigheid als wegbeheerder is aansprakelijk indien zij een openbare weg zo inricht dat deze zonder beveiligingsmaatregelen een gevaar oplevert voor personen of zaken. Indien zoals in het onderhavige geval, sprake is van eigen schuld, zoals wanneer de taxichauffeur een inrijdverbodsbord genegeerd en de schade niet zou zijn ontstaan indien deze verkeersnorm niet was overtreden, dan wordt schade toegerekend aan diegene, op grond van art. 6:101 BW.

Art. 6:162 BW,

1. Hij die jegens een ander een onrechtmatige daad pleegt, welke hem kan worden toegerekend, is verplicht de schade die de ander dientengevolge lijdt, te vergoeden.

2. Als onrechtmatige daad worden aangemerkt een inbreuk op een recht en een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht of met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt, een en ander behoudens de aanwezigheid van een rechtvaardigingsgrond.

3. Een onrechtmatige daad kan aan de dader worden toegerekend, indien zij te wijten is aan zijn schuld of aan een oorzaak welke krachtens de wet of de in het verkeer geldende opvattingen voor zijn rekening komt.

art. 6:101 BW.

1. Wanneer de schade mede een gevolg is van een omstandigheid die aan de benadeelde kan worden toegerekend, wordt de vergoedingsplicht verminderd door de schade over de benadeelde en de vergoedingsplichtige te verdelen in evenredigheid met de mate waarin de aan ieder toe te rekenen omstandigheden tot de schade hebben bijgedragen, met dien verstande dat een andere verdeling plaatsvindt of de vergoedingsplicht geheel vervalt of in stand blijft, indien de billijkheid dit wegens de uiteenlopende ernst van de gemaakte fouten of andere omstandigheden van het geval eist.

2. Betreft de vergoedingsplicht schade, toegebracht aan een zaak die een derde voor de benadeelde in zijn macht had, dan worden bij toepassing van het vorige lid omstandigheden die aan de derde toegerekend kunnen worden, toegerekend aan de benadeelde

Andere relevante jurisprudentie

Hof Datum Vindplaats Naam Onderwerp
HR 02/05/2000 NJ 2001, 300 Jansen/Jansen (Verhuizende ... Onrechtmatige daad, ongeluk... +
HR 06/10/1995 NJ 1998, 190 Disloque (Turnster) (Turnon... Onrechtmatige daad, veiligh... +
HR 07/04/2006 NJ 2006, 244 Der Bildtpollen-Miedema (De... Onrechtmatige daad, 'hetgee... +
HR 07/05/2004 NJ 2006, 281 Duwbak Linda Relativiteitsvereiste, onre... +
HR 08/01/1982 NJ 1982, 614 Dorphuis Kamerik Aansprakelijkheid, zorgvuld... +
HR 09/12/1994 NJ 1996, 403 Werink/Hudepohl (Zwiepende ... Onrechtmatige daad, mate va... +
HR 11/11/1983 NJ 1984, 331 Meppelse Ree (Lanting/DLG) Onrechtmatige daad, verwijt... +
HR 17/11/1967 NJ 1968, 42 Pos/Van den Bosch Onrechtmatige daad, aanzett... +
HR 22/11/1974 NJ 1975, 149 Struikelende bakker Onrechtmatige daad, waarsch... +
HR 23/02/2007 NJ 2008, 492 De Groot/Io Vivat (Zeilonge... Onrechtmatige daad, relativ... +
HR 27/05/1988 NJ 1989, 29 Veenbroei Onrechtmatige daad, waarsch... +
HR 11/07/2003 NJ 2005, 103 Van Zuylen/Rabobank Schaijk... Onrechtmatige daad, zorgpli... +
HR 19/01/2007 NJ 2007, 62 Samenloop in het verdelings... Onrechtmatige daad, verdeli... +
HR 08/12/1989 NJ 1990, 778 Lars Rurode Eigen schuld, onrechtmatige... +
HR 05/12/1965 NJ 1966, 163 Kelderluik Onrechtmatige daad, gevaarz... +
HR 22/04/1994 NJ 1994, 624 Taxusstruik Onrechtmatige daad, zorgvul... +
HR 28/05/2004 NJ 2005, 105 Jetblast Onrechtmatige daad, veiligh... +
HR 31/01/1919 NJ 1919, 161 Lindenbaum/Cohen Onrechtmatige daad, onrecht... +
HR 06/09/1996 NJ 1998, 415 Annema/Staat Waarschuwingsplicht, aanspr... +
HR 12/11/2004 NJ 2005, 138 Sneeuwbal Aansprakelijkheid ouders vo... +
HR 17/01/1958 NJ 1961, 568 Beukers/Dorenbos (Tandarts) Onrechtmatige daad, onbevoe... +
HR 21/12/2001 NJ 2002, 75 Delfland/De Stoeterij Onrechtmatige daad, aanspra... +
HR 31/05/1985 NJ 1986, 690 Boon/Prenger onrechtmatige daad, fout ou... +
Hof 15/11/2005 JA 2006, 33 Val in woonkamer vanwege op... Onrechtmatige daad +
HR 08/09/2000 NJ 2000, 734 Baby Joost Schadevergoeding/smartengeld +
HR 20/06/2003 NJ 2005, 189 Staat/Harrida Égalité-beginsel, rechtmati... +
HR 07/04/2006 NJ 2006, 244 Der Bildtpollen/Miedema Onrechtmatige daad +
HR 10/06/1910 W 9038 Zutphense Juffrouw Onrechtmatige daad +
HR 29/01/1993 NJ 1994, 172 Vermobo/Van Rijswijk Natrekking, ongerechtvaardi... +
HR 11/03/2014 NJ 2003, 718, Witmarsumer Merke onrechtmatige daad, sport e... +
HR 25/09/1981 NJ 1982, 315 Breda/Nijs Onrechtmatige daad, inbreuk... +
HR 11/12/1987 NJ 1988, 393 Bushalte Ongelukkige samenloop van o... +
HR 14/08/1950 NJ 1951, 17 Röntgenstralen Onrechtmatige daad, exonera... +
HR 11/06/2013 NJ 1997, 175 Ziekenhuis de Heel/Korver Gevaarzetting, Kelderluikfa... +
HR 28/03/2003 NJ 2003, 719 Broere/Kegel (Schaatsongeval) onrechtmatige daad, sport e... +
HR 19/10/2001 NJ 2001, 663 PTT Post/Baas onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 10/12/1999 NJ 2000, 211 Fransen/Pasteurziekenhuis onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 04/10/2002 NJ 2004, 175 Laudy/Fairplay; het Broodme... onrechtmatige daad, werkge... +
HR 11/03/2014 NJ 2004, 176 Dusarduyn/ Du Puy onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 01/07/1993 NJ 1993, 687 Power/Ardross onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 30/03/2007 NJ 2008, 64 Pesti/Noord Hollandsche onrechtmatige daad, opzet e... +
HR 10/12/1999 NJ 2000, 211 Van Riemstdijk/Autop onrechtmatige daad, werkge... +
HR 11/11/2005 NJ 2008, 460 Bayar/Wijnen onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 07/12/2007 NJ 2007, 643 Tahmasebi/Shell onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 10/12/1999 NJ 2000, 211 Tarioui/Vendrig onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 13/07/2007 NJ 2008, 464 Van Veghel / Hendriks Bouwb... onrechtmatige daad, werkgev... +
HR 03/04/1992 NJ 1992, 411 Van Waning/Van der Vliet Bestuurdersaansprakelijkhei... +
HR 25/09/1981 NJ 1982, 443 Osby Aansprakelijkheid moederven... +
HR 02/05/1997 NJ 1997, 740 Kip/Rabobank Winterswijk Afgeleide schade bij een aa... +
Rb 19/03/2014 RAV 2014/67 X/Stichting Singelveste All... Onrechtmatige daad +
HR 13/01/1995 NJ 1997, 175 De Heel/Korver Onrechtmatige daad +
HR 30/09/1994 NJ 1996, 196 Staat/Shell Onrechtmatigheid, relativit... +
Hof Ar... 08/11/2011 LJN BU7821, JA ... Val van klimmuur Onrechtmatige daad +
HR 23/11/2012 NJ 2013, 302 Villa Mundo Bestuurdersaansprakelijkhei... +
HR 31/01/1997 NJ 1998, 704 De Globe/Groningen Schadevergoeding bij onbevo... +
HR 29/05/1998 NJ 1999, 98 Mooijman/Netjes Buitencontractuele aansprak... +
HR 20/01/2012 NJ 2012, 59 Wierts/Visseren (leistenen ... Tekortkoming in de nakoming... +
HR 17/01/1958 NJ 1961, 568 Tandarts (Beukers/Dorenbos) Onrechtmatige daad, relativ... +