Leidraad administratieve boeten-arrest


Onderwerpen ‐ Beleidsregels
Artikelen ‐ Artikel 79 Wet RO

De feiten

Een ondernemer (eigenaar van een dierenspeciaalzaak) doet te laat aangifte van zijn omzetbelasting. Hierop heeft de inspecteur het bedrag nageheven en van de verhoging geen verdere kwijtcshelding verleend dan tot op 50% van de enkelvoudige belasting. Eiser stelt dat dit niet overeenkomt met hetgeen in Leidraad is opgenomen en dat Leidraad een bij ministeriele regeling vastgestelde AVV en dus recht in de zin van art. 99 Wet RO is.

De belanghebbende heeft tegen het kwijtscheldingsbesluit beroep ingesteld bij het hof. In het geschil is of de inspecteur terecht de verhoging niet verder heeft kwijtgescholden dan tot op 50% van het bedrag aan enkelvoudige belasting. Naar ’s Hofs oordeel heeft de inspecteur bij afweging van alle betrokken belangen in redelijkheid niet heeft kunnen komen tot het besluit de in de naheffingsaanslag begrepen verhoging niet verder kwijt te schelden dan tot op 50% van het bedrag van de enkelvoudige belasting. Een zodanige afweging leidt naar ’s Hofs oordeel tot een kwijtschelding tot 10% van het bedrag aan enkelvoudige belasting. De staatssecretaris van Financien heeft tegen ’s Hofs uitspraak beroep in cassatie ingesteld.

Rechtsvraag

Vallen beleidsregels onder ‘recht’ in de zin van art. 99 Wet RO?

Overweging

Onder ‘recht’ in de zin van art. 99 (thans 79) Wet RO zijn mede te begrijpen de door een bestuursorgaan binnen zijn bestuursbevoegdheid vastgestelde en behoorlijke bekendgemaakte regels omtrent de uitoefening van zijn beleid, die weliswaar niet kunnen gelden als algemeen verbindende voorschriften omdat zij niet krachtens enige wetgevende bevoegdheid zijn gegeven, maar die het bestuursorgaan wel op grond van enig algemeen beginsel van behoorlijk bestuur binden, en die zich naar hun inhoud en strekking ertoe lenen jegens de bij de desbetreffende regeling betrokkenen als rechtsregels te worden toegepast.

Opmerking: gelet op de aard van de door een bestuursorgaan vastgestelde beleidsregels en met name ook op de grondslag waarop zij dat orgaan binden, de rechter niet tot ambtshalve toetsing ervan is gehouden.

Rechtsregel

Beleidsregels vallen onder ‘recht’ in de zin van art. 99 Wet RO. De HR baktent het begrip beleidsregel af. Het moet gaan om:
- regels
- niet zijnde algemeen verbindende voorschriften, maar wel bindend o.g.v. de algemene beginselen van behoorlijk bestuur
- door een bestuursorgaan binnen zijn bestuursbevoegdheid vastgesteld
- behoorlijk bekendgemaakt
- die zich naar hun inhoud en strekking ertoe lenen jegens de bij de desbetreffende regeling betrokkenen als rechtsregels te worden toegepast,

Relevante artikelen

Art. 99 Wet RO
1. De Hoge Raad vernietigt handelingen, arresten, vonnissen en beschikkingen:
a. wegens verzuim van vormen, voorzover de niet-inachtneming daarvan uitdrukkelijk met nietigheid is bedreigd of zodanige nietigheid voortvloeit uit de aard van de niet in acht genomen vorm;
b. wegens schending van het recht met uitzondering van het recht van vreemde staten.
2. Feiten waaruit het gelden of niet gelden van een regel van gewoonterecht wordt afgeleid, worden voorzover zij bewijs behoeven, alleen op grond van de bestreden beslissing als vaststaande aangenomen.

Andere relevante jurisprudentie