Securicor-arrest


Onderwerpen ‐ Geen partij bij totstandkoming overeenkomst, exoneratiebeding
Artikelen ‐ n.v.t.

De feiten

Vlaer & Kol CV, bankiers van Makro Zelfbedieningsgroothandel Delft CV, is met Makro overeengekomen dat zij op elke werkdag bij elk der vestigingen van Makro de kasontvangsten zou laten ophalen door een door haar in te schakelen vervoerder. Ter uitvoering hiervan heeft Vlaer & Kol op eigen naam een overeenkomst gesloten met Securicor. Op 10 nov. 1972 vervoerde Securicor gelden en geldswaarden van Makro Delft naar het kantoor van de Grenswisselkantoren NV te Rotterdam. Tijdens dit transport zijn de beide employé's van Securicor die het transport uitvoerden overvallen door onbekenden, die genoemde gelden en geldswaarden hebben geroofd. De verzekeraars van Makro hebben het volledige bedrag aan Makro uitbetaald en vorderen, als getreden in de rechten van Makro, vergoeding van het aldus betaalde bedrag van Securicor, zulks o.m. op grond van onrechtmatige daad, waartoe zij — kort samengevat — stelden, dat de personeelsleden van Securicor ernstig tekort waren geschoten in de zorgvuldigheid die hun jegens Makro betaamde. Securicor beroept zich op de aansprakelijkheidsbeperking uit de overeenkomst. De overeenkomst is gesloten tussen Vlaer & Kol CV en Securicor.

Rechtsvraag

Kan Securicor zich jegens Makro op het exoneratiebeding beroepen?

Overweging

Het Hof heeft de vordering van de verzekeraars toegewezen en Securicor verantwoordelijk geacht. Securicor kan zich niet jegens Makro op het exoneratiebeding beroepen, want er is niet gebleken van omstandigheden die uitzonering rechtvaardigen op het beginsel van art. 1376 BW (oud, overeenkomsten gelden slechts tussen partijen) en met zich meebrengen dat Makro die contractuele aansprakelijkheidsbeperking in redelijkheid tegen zich moet laten gelden.

De Hoge Raad is het niet eens met deze opvatting en vernietigt het arrest van het Hof.
De hiertegen in cassatie ingebrachte klacht is in zover gegrond, dat het Hof heeft vastgesteld dat Securicor haar bedrijf maakt van het vervoeren van geld en geldswaarden voor derden, dat volgens het contract tussen Vlaer & Kol en Securicor het geld en de geldswaarden elke werkdag bij Makro zouden worden opgehaald, en dat in overeenstemming daarmee Securicor op 10 nov. 1972 een bedrag van ƒ 409 682,51 van Makro naar de Grenswisselkantoren te Rotterdam vervoerde. Deze omstandigheden brachten mee, dat Makro het vervoer van de door haar aan Securicor ten vervoer toevertrouwde gelden in redelijkheid de in de vervoersvoorwaarden van Securicor voorkomende aansprakelijkheidsbeperking tegen zich moest laten gelden, ook al was zij geen partij bij de vervoerovereenkomst. Dit zou slechts anders zijn als de aansprakelijkheidsbeperking van dien aard was dat Makro met het bestaan van een dergelijk beding geen rekening had behoeven te houden of als zij op grond van gedragingen van Securicor of van omstandigheden die aan Securicor bekend waren er op mocht vertrouwen dat de aansprakelijkheidsclausule niet tegenover haar zou gelden. Zulke omstandigheden zijn echter niet door het Hof vastgesteld.

Rechtsregel

Een partij die geen partij was bij de totstandkoming van een aansprakelijkheidsbeperking moet deze wel tegen zich laten gelden indien de omstandigheden met zich meebrengen dat de vervoersvoorwaarden (en dus de aansprakelijkheidsbeperking) van toepassing zijn. Dit is slechts anders indien de aansprakelijkheidsbeperking van dien aard is dat de partij met het bestaan van een dergelijk beding geen rekening had behoeven te houden of ze erop mocht vertrouwen dat de aansprakelijkheidsclausule niet tegenover haar zou gelden.

Andere relevante jurisprudentie

Hof Datum Vindplaats Naam Onderwerp
HR 07/03/1969 NJ 1969, 249 Gegaste Uien Gebondenheid aan de overeen... +
HR 10/04/1981 NJ 1981, 532 Hofland/Hennis Aanbod en aanvaarding, adve... +
HR 11/12/1959 NJ 1960, 230 Eelman/Hin Totstandkoming overeenkomst... +
HR 12/09/1989 NJ 1987, 267 Westhoff/Spronsen Ontslagneming, onderzoekspl... +
HR 30/01/1959 NJ 1959, 548 Quint/Te Poel Bronnen van verbintenissen +
HR 27/04/2007 NJ 2007, 262 Bart Smit/Intrahof Matiging boetebeding +
HvJ 04/06/2009 C-243/08 TvC/Pannon Oneerlijke bedingen in cons... +
HR 04/02/2000 NJ 2000, 258 Kinheim/Pelders Wijziging overeenkomst +
HR 29/01/1993 NJ 1994, 172 Vermobo/Van Rijswijk Contractuele relatie, onger... +
Hof 22/01/2008 NJF 2008, 79 Otto overeenkomst; onderzoeksplicht +
HR 08/09/2000 NJ 2000, 734 Baby Joost Schadevergoeding/smartengeld +
HR 02/12/2011 NJ 2011/574 Linthorst/Echoput Gelding van algemene voorwa... +
HR 08/02/2013 LJN BY4600 Van de Steeg/Rabobank Onderzoeksplicht en klachtp... +
HR 21/02/2003 NJ 2004, 567 Weever Stous/Stichting Park... verbintenissenrecht, koopov... +
HR 28/03/2008 NJ 2009, 578 Dexia vernietiging door art. 1:89 BW +
HR 15/04/1994 NJ 1995, 614 Schirmeister/De Heus (Oldti... Beantwoording zaak aan over... +
HR 14/06/2002 NJ 2002, 495 Geldnet/Kwantum Aansprakelijkheid bij hulpp... +
HR 14/06/2002 NJ 2003, 112 Bramer/Hofman Algemene voorwaarden, redel... +
HR 09/01/1998 NJ 1998, 272 Brok/Huberts Aansprakelijkheid bij non-c... +
HR 11/01/2002 NJ 2003, 255 Schwartz/Gnjatovic Ontbinding van een overeenk... +
HR 05/02/2010 NJ 2010, 294 Rodewijk/Bouwman Goede trouw bij bezit van e... +
HR 12/12/1997 NJ 1998/208 Stein/Driessen Beroep op exoneratieclausul... +
HR 25/03/2011 RvdW 2011, 419 Ploum/Smeets en Geelen Tank... Termijn klachtplicht bij no... +
HR 04/02/2000 NJ 2000, 562 Mol/Meijer Garanties, ontbinding +
HR 21/06/1991 NJ 1991, 742 Mattel/Borka Beëindiging duurovereenkoms... +
HR 31/01/1997 NJ 1998, 704 De Globe/Groningen Schadevergoeding bij onbevo... +
HR 20/01/2012 NJ 2012, 60 AgfaPhoto Finance/Foto Noort Samenhang tussen overeenkom... +
HR 20/01/2012 NJ 2012, 59 Wierts/Visseren (leistenen ... Tekortkoming in de nakoming... +
HR 10/08/2012 Nj 2012, 486 Pocorni/Defam Verjaring, samenhang overee... +
HR 27/11/1999 NJ 1999, 380 Van der Meer/Beter Wonen Ontbreken van ingebrekestel... +
HR 05/04/2013 NJ 2013, 214 Lundiform/Mexx Uitleg van commerciële over... +
HR 05/01/2001 NJ 2001, 79 Multi-Vastgoed/Nethou (plaz... Tekortkoming: keuze tussen ... +
HR 23/01/1998 NJ 1999, 97 Jans/Fiat Credit Nederland Verbondenheid overeenkomste... +
HR 13/11/1936 NJ 1937, 433 Moorman/Bureau Materiaalstaat Iustum pretium-leer +
HR 17/09/2010 RvdW 2010, 1051 Van Mierlo/Onder de Groene ... Opschortingsrecht +
HR 19/02/2010 LJN BK7671 ING Bank/Bera Holding Onbevoegde vertegenwoordigi... +
HR 28/10/2011 LJN BQ9854 Gemeente de Ronde Venen/SNU... Opzegging duurovereenkomsten +
HR 09/12/2011 NJ 2013, 273 Schriftelijkheidsvereiste b... Schriftelijkheidseis van ar... +
HR 20/04/2012 LJN BV5555 Van der Vliet & De Waal/Van... Kwalitatieve rechten & verp... +
HR 20/02/1976 NJ 1976, 486 Pseudo-vogelpest Exoneratiebeding, redelijkh... +
HR 17/01/2014 NJ 2014/236 Mevrouw X/Dakdekkersbedrijf Y Opschortingsrecht +