Flora/ Van der Kamp-arrest


Onderwerpen ‐ Nietigheid, strijd met een wettelijke bepaling
Artikelen ‐ Artikel 3:40 BW

De feiten

Van der Kamp levert een partij van 500 ijzerplaten aan Flora voor een prijs van 1500 gulden. Deze koopprijs was hoger dan destijds was toegestaan. Flora vordert, nadat hij daar achter is gekomen, nietigverklaring van de overeenkomst.

Rechtsvraag

Is er sprake van een nietige overeenkomst wegens strijd met een wettelijke bepaling?

Overweging

De rechtbank en het Hof bepalen beide dat de overeenkomst niet nietig is, omdat beide partijen niet hebben geweten, bedongen dat de koopprijs hoger was dan de prijsvoorschriften toelieten. De Hoge Raad oordeelt dat er wel sprake is van een nietige overeenkomst, ondanks het feit dat beide partijen mogelijk niet op de hoogte waren van een maximumprijs. Overtreding van een wettelijk voorschrift, waarbij het sluiten van bepaalde overeenkomsten, wordt verboden, brengt nietigheid met zich mee, behalve in het geval dat uit het voorschrift zelf of uit de strekking voortvloeit dat een de overtreding dit gevolg niet is verbonden. Daar is in deze casus geen sprake van. Het is in geval van strijd met een wettelijke bepaling dus niet vereist dat beide partijen op de hoogte waren van de strijd met de wettelijke bepaling. Wetenschap van beide partijen is wel vereist indien er een beroep wordt gedaan op de nietigheid van een overeenkomst wegens strijd met de goede zeden of openbare orde (NJ 1952, 128, Burgman/Aviolanda).

Rechtsregel

Overtreding van een wettelijk voorschrift, waarbij het sluiten van bepaalde overeenkomsten, wordt verboden, brengt nietigheid met zich mee, behalve in het geval dat uit het voorschrift zelf of uit de strekking voortvloeit dat een de overtreding dit gevolg niet is verbonden.

Relevante artikelen

Art. 3:40 BW:
Lid 2: Strijd met een dwingende wetsbepaling leidt tot nietigheid van de rechtshandeling, doch, indien de bepaling uitsluitend strekt ter bescherming van één der partijen bij een meerzijdige rechtshandeling, slechts tot vernietigbaarheid, een en ander voor zover niet uit de strekking van de bepaling anders voortvloeit.

Andere relevante jurisprudentie