Nefalit/Erven Karamus-arrest


Onderwerpen ‐ Proportionele aansprakelijkheid, asbest, aansprakelijkheid werkgever
Artikelen ‐ Artikel 7:658 BW

De feiten

Karamus, een fabrieksmedewerker van Nefalit, is jarenlang op zijn werk blootgesteld aan asbest. Bijna 20 jaar nadat hij is opgehouden met werken bij Nefalit wordt bij hem longkanker geconstateerd. Nadat Karamus drie jaar tegen de ziekte heeft gestreden overlijdt hij in 2000 toch ten gevolge van de longkanker. De erfgenamen van Karamus stellen dat Nefalit aansprakelijk is voor het ontstaan van de ziekte en het overlijden van Karamus, omdat de werkgever te weinig maatregelen heeft genomen om te voorkomen dat Karamus in aanraking met asbest kwam. Nefalit stelt dat Karamus inderdaad op zijn werk werd blootgesteld aan asbest maar dat dit niet de reden van het ontstaan van de ziekte is geweest. Nefalit stelt dat Karamus 28 jaar heeft gerookt en dat dit voor het ontstaan van de longkanker heeft gezorgd.

Rechtsvraag

Is Nefalit aansprakelijk te stellen voor het ontstaan van de longkanker en het overlijden van Karamus?

Overweging

De rechtbank laat een deskundige vaststellen hoe groot de kans dat longkanker door asbest wordt veroorzaakt is. Deze deskundige stelt vast dat de kans 55% bedraagt. De rechter oordeelde derhalve dat Nefalit 55% van de schade aan de erfgenamen van Karamus moest vergoeden. Het hof oordeelde dat Nefalit de zorgplicht die is vastgesteld in art. 7:658 BW heeft geschonden en derhalve liet het hof de veroordeling voor vergoeding van 55% van de schade in stand. De Hoge Raad stelde dat Nefalit art. 7:658 BW heeft geschonden, door niet de vereiste maatregelen voor de veiligheid te nemen, en dat Nefalit derhalve aansprakelijk is voor de gevolgen die uit dit nalatige gedrag voortvloeien, ook al was het ontstaan van de longkanker destijds nog een onbekend gevaar. De Hoge Raad stelt echter dat de longkanker ook door het roken kan zijn veroorzaakt. Het is onmogelijk om aan te tonen in welke mate beide factoren aan de longkanker hebben bijgedragen. De Hoge Raad oordeelt derhalve dat in dergelijke gevallen de vergoedingsplicht van de werkgever moet worden verminderd met de mate waarin de werknemer tot de schade heeft bijgedragen. De schade moet dus aan de hand van een schatting, in hoeverre de werkgever en de werknemer ieder aan de schade hebben bijgedragen, evenredig worden verdeeld. Nefalit is derhalve aansprakelijk te stellen voor het ontstaan van de longkanker en het overlijden van Karamus, zij het dat hij niet voor de gehele schade aansprakelijk te stellen is.

Rechtsregel

In dergelijke gevallen zoals deze casus is het onmogelijk om precies vast te stellen in welke mate de werkgever en de werknemer ieder aan het ontstaan van de schade hebben bijgedragen. De rechter dient zich in een dergelijk geval door een deskundige te laten inlichten, zodat een schatting van de aansprakelijkheid gemaakt kan worden. Aan de hand van deze schatting wordt dan de vergoedingsplicht van de werkgever bepaald. Indien de werknemer ook heeft bijgedragen aan het ontstaan van de schade, wordt zijn mate van aansprakelijkheid voor het ontstaan van de schade van de vergoedingsplicht van de werkgever afgetrokken. Zodat er een proportionele verdeling gemaakt wordt.

Relevante artikelen

Art. 7:658 BW:
Lid 1: De werkgever is verplicht de lokalen, werktuigen en gereedschappen waarin of waarmee hij de arbeid doet verrichten, op zodanige wijze in te richten en te onderhouden alsmede voor het verrichten van de arbeid zodanige maatregelen te treffen en aanwijzingen te verstrekken als redelijkerwijs nodig is om te voorkomen dat de werknemer in de uitoefening van zijn werkzaamheden schade lijdt.
Lid 2: De werkgever is jegens de werknemer aansprakelijk voor de schade die de werknemer in de uitoefening van zijn werkzaamheden lijdt, tenzij hij aantoont dat hij de in lid 1 genoemde verplichtingen is nagekomen of dat de schade in belangrijke mate het gevolg is van opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer.

Andere relevante jurisprudentie