Van Vlodrop-arrest


Onderwerpen ‐ Bevoegdheid burgerlijke rechter
Artikelen ‐ Artikel 1:3 Awb, artikel 8:1 Awb, artikel 7:1 Awb

De feiten

In haar verzoek om vergoeding van schade van 29 september 1995 heeft Van Vlodrop B.V. primair gesteld dat het appellant niet vrijstond bovengenoemde 'beleidswijziging' door te voeren. Daarnaast heeft Van Vlodrop B.V. - voorzover appellant van mening zou zijn dat de plotse-linge 'beleidsommezwaai' wel gerechtvaardigd was - verzocht om schadeloosstelling op grond van artikel 3:4 van de Awb.

Rechtsvraag

Dient de reactie van het bestuursorgaan op de aansprakelijkheidsstelling te worden gekwalificeerd als schadebesluit, zijnde een besluit in de zin van artikel 1:3 Awb, waartegen beroep openstaat bij de bestuursrechter?

Overweging

Een publiekrechtelijke rechtshandeling is een op rechtsgevolg gerichte beslissing van een bestuursorgaan, dat de bevoegdheid tot het nemen van die beslissing ontleent aan het publiekrecht.

De Afdeling overwoog dat de bevoegdheid van het bestuur om een schadebesluit te nemen berust op het in artikel 6:162 BW en 8:73 Awb tot uiting komende, algemeen geldende rechtsbeginsel dat degene die schade heeft veroorzaakt door aan hem toerekenbaar onrechtmatig handelen, gehouden is die aan de gelaedeerde te vergoeden. Vervolgens dat het rechtsgevolg van het schadebesluit is dat naar publiekrecht al dan niet een aanspraak op betaling van schadevergoeding wordt gevestigd en ten slotte dat als de schade is veroorzaakt door een publiekrechtelijke handeling (materiele connexiteit) waartegen beroep openstaat bij de bestuursrechter (procedurele connexiteit) ook het schadebesluit appellabel is bij de bestuursrechter.

De Afdeling overwoog: “dat de bevoegdheid tot het nemen van een beslissing op een verzoek om schadevergoeding, voorzover het schade betreft die is ontstaan door de rechtmatige uitoefening van een aan het publiekrecht ontleende bevoegdheid, berust op het – mede aan artikel 3:4, tweede lid, van de Awb ten grondslag liggende –rechtsbeginsel van “égalité devant les charges publiques” (gelijkheid voor de openbare lasten). Op grond van dit beginsel zijn bestuursorganen gehouden tot compensatie van onevenredige – buiten het normale maatschappelijk risico vallende en op een beperkte groep burgers of instellingen drukkende – schade die is ontstaan in een door de uitoefening van een aan het publiekrecht ontleende bevoegdheid ontstane rechtsverhouding.”

De reactie van het bestuursorgaan op de aansprakelijkheidsstelling dient te worden gekwalificeerd als schadebesluit, zijnde een besluit in de zin van artikel 1:3 Awb, waartegen beroep openstaat bij de bestuursrechter.

Rechtsregel

De schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan op een verzoek om vergoeding van schade, die veroorzaakt zou zijn binnen het kader van de uitoefening door dat orgaan van een aan het publiekrecht ontleende bevoegdheid, is - ook indien dat verzoek niet op een specifieke wette-lijke grondslag is gebaseerd - een publiekrechtelijke rechtshandeling en dus een besluit als bedoeld in art. 1:3 van de Awb.

Relevante artikelen

Artikel 1:3 Awb
1. Onder besluit wordt verstaan: een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan, inhoudende een publiekrechtelijke rechtshandeling.
2. Onder beschikking wordt verstaan: een besluit dat niet van algemene strekking is, met inbegrip van de afwijzing van een aanvraag daarvan.

Art. 7:1 Awb
1. Degene aan wie het recht is toegekend beroep bij een bestuursrechter in te stellen, dient alvorens beroep in te stellen bezwaar te maken, tenzij:

(...)
2. Tegen de beslissing op het bezwaar kan beroep worden ingesteld met toepassing van de voorschriften die gelden voor het instellen van beroep tegen het besluit waartegen bezwaar is gemaakt.

Artikel 8:1 Awb
1. Een belanghebbende kan tegen een besluit beroep instellen bij de rechtbank.

Artikel 8:2 Awb (nu art. 8:3 lid 1 sub a Awb)
1. Geen beroep kan worden ingesteld tegen een besluit:
a. inhoudende een algemeen verbindend voorschrift of een beleidsregel.

Andere relevante jurisprudentie