Des-dochters -arrest


Onderwerpen ‐ Onrechtmatige daad, causaliteit
Artikelen ‐ Artikel 6:99 BW

De feiten

Zes vrouwen spreken pharmaceutische bedrijven omdat zij aan een zeldzame vorm van kanker lijden. De kanker is waarschijnlijk ontstaan door het feit dat hun moeders tijdens de zwangerschap het medicijn Des, een medicijn tegen miskramen en vroeggeboorten, gebruikten. Deze vrouwen worden derhalve ook wel Des-dochters genoemd. Des was vrij eenvoudig te produceren en er zat geen patent op waardoor diverse pharmaceutische bedrijven dit middel op de markt hebben gebracht. De pharmaceutische bedrijven stellen dat het niet meer mogelijk is om te achterhalen door welk middel de kanker veroorzaakt is. Nu dit niet meer mogelijk is, kan de vraag over het causaliteitsvereiste niet beantwoord worden. Bovendien stellen de pharmaceutische bedrijven dat indien er toch aansprakelijkheid wordt aangenomen, de mate hiervan moet worden bepaald aan de hand van het marktaandeel ten tijde van de zwangerschappen.

Rechtsvraag

Zijn de pharmaceutische bedrijven aansprakelijk voor de kanker waar de zes vrouwen aan lijden?

Overweging

De Hoge Raad overwoog dat het vanwege drie redenen onaanvaardbaar is om de mate van de aansprakelijkheid aan de hand van het toenmalige marktaandeel vast te stellen. Ten eerste omdat het onaanvaardbaar is dat slachtoffers het risico van het veranderen van marktaandelen dragen. Ten tweede omdat het onaanvaardbaar is dat slachtoffers in de procedure het toenmalige marktaandeel moeten aantonen. Ten derde omdat het onaanvaardbaar is dat slachtoffers zoveel mogelijk bedrijven moeten dagvaarden om hun volledige schade vergoed te krijgen.
De Hoge Raad overwoog dat een slachtoffer kan volstaan met het dagvaarden van een van de aansprakelijke partijen, indien zij drie dingen aantoont. Ten eerste dat de producent in de relevante periode Des in het verkeer heeft gebracht. Ten tweede dat er nog meer producenten aan deze criteria voldoen. Ten derde dat zij schade heeft geleden ten gevolge van het gebruik van Des, maar dat het niet meer valt te achterhalen van welke producent de betreffende Des afkomstig was.
De Hoge Raad verklaart art. 6:99 BW van toepassing op deze zaak, derhalve zijn alle producenten voor de volledige schade van iedere Des-dochter aansprakelijk.

Rechtsregel

Het enkele feit dat het niet meer mogelijk is om de vraag over het causaliteitsvereiste te beantwoorden betekent niet dat dit een beroep op onrechtmatige daad in de weg hoeft te staan.

Relevante artikelen

Art. 6:99 BW:
Kan de schade een gevolg zijn van twee of meer gebeurtenissen voor elk waarvan een andere persoon aansprakelijk is, en staat vast dat de schade door ten minste één van deze gebeurtenissen is ontstaan, dan rust de verplichting om de schade te vergoeden op ieder van deze personen, tenzij hij bewijst dat deze niet het gevolg is van een gebeurtenis waarvoor hijzelf aansprakelijk is.

Andere relevante jurisprudentie