Fokker/Zentveld (Vliegtuigvleugel)-arrest


Onderwerpen ‐ Wanprestatie, ondeugelijke hulpzaken
Artikelen ‐ Artikel 6:74 BW en artikel 6:75 BW

De feiten

Het vliegtuigbouwbedrijf Fokker heeft Zentveld ingehuurd om, tegen een uurtarief van 17,50 gulden, met een hijskraan een vliegtuigvleugel van een dekschuit naar een transportwagen te verplaatsen. Tijdens het verplaatsen brak een bout van de kraan waardoor de vleugel op de grond viel. De schade bedroeg ongeveer 120 000 gulden. Bij het onderzoek naar de voordracht van het ongeval bleek dat de bout een verborgen inwendig gebrek had. Omdat het gebrek uitwendig niet was te constateren, had Zentveld niet van het gebrek af kunnen weten. De verzekeraar van Fokker, Generali, vergoedde de schade van 120 000 gulden en sprak Zentveld aan wegens wanprestatie.

Rechtsvraag

Is Zentveld aansprakelijk voor de schade wegens wanprestatie?

Overweging

De rechtbank wijst de vordering van Generali af. Het hof wijst de vordering toe. De Hoge Raad overwoog dat geen algemene rechtsregel bestaat die bepaald dat een schuldenaar ten alle tijde moet instaan voor de ondeugdelijkheid van de door hem bij de nakoming gebruikte materialen. De vraag of de schuldenaar aansprakelijk is moet worden beantwoord aan de hand van de aard van de overeenkomst, de verkeersopvattingen en de redelijkheid. Bij resultaatsverbintenissen als die in casu kan het zijn dat de schuldenaar niet aansprakelijk is indien deze kan aantonen dat het falen van het materiaal niet aan schuld te wijten. Bovendien kan de aansprakelijkheid worden uitgesloten indien de schade in verhouding tot de tegenprestatie zo groot is, dat het onredelijkheid zou zijn dat de schuldenaar het risico voor de schade moet dragen. In casu kreeg Zentveld 17,50 gulden per uur, het zou derhalve onredelijk zijn om hem voor de schade van 120 000 gulden te laten opdraaien. Bovendien was Fokker verzekerd tegen de schade, dit geeft blijk van het feit dat naar de verkeersopvattingen gekeken het risico voor rekening van Fokker dient te komen. In casu is Zentveld dus niet aansprakelijk voor de schade wegens wanprestatie.

Rechtsregel

Een schuldenaar hoeft niet in alle gevallen in te staan voor de ondeugdelijkheid van de zaken die hij bij de nakoming van een verbintenis gebruikt. De vraag of de schuldenaar aansprakelijk is, moet worden beantwoord aan de hand van de aard van de overeenkomst, de verkeersopvattingen en de redelijkheid.

Relevante artikelen

Art. 6:74 BW:
Lid 1: Iedere tekortkoming in de nakoming van een verbintenis verplicht de schuldenaar de schade die de schuldeiser daardoor lijdt te vergoeden, tenzij de tekortkoming de schuldenaar niet kan worden toegerekend.

Art. 6:75 BW:
Een tekortkoming kan de schuldenaar niet worden toegerekend, indien zij niet is te wijten aan zijn schuld, noch krachtens wet, rechtshandeling of in het verkeer geldende opvattingen voor zijn rekening komt.

Andere relevante jurisprudentie